प्रतीक्षा सूची प्रकार Type of Waiting List

सामान्य प्रवाशांना रेल्वे ची प्रतीक्षा सूची एकच वाटते। पण, त्यात वेगवेगळे प्रकार आहेत। (GNWL, RLWL वगैरे). आम्ही रोज एका संज्ञेबद्दल माहिती देऊ।📝
Common passengers of Rail feels that there is only one type of Wait list. But it has different types. (RLWL, TQWL) We will update on one concept everyday.  📝

प्रतीक्षा सूची प्रकार :-
Type of Waiting List :-

१. जनरल वेटिंग लिस्ट म्हणजे काय ?
जे प्रवासी ट्रेन ज्या मूळ स्थानकातून सुटणार आहे, किंवा त्याजवळील स्टेशन वरून चढण्याचे बुकिंग करतात, त्यांना जनरल वेटिंग लिस्ट तिकीट दिले जाते. हि प्रतीक्षा सूची सर्व सामान्यतः असते. आणि, ह्या प्रतीक्षा सूची मध्ये तिकीट कन्फर्म होण्याची शक्यता जास्त असते.

1. What is GNWL?
General Waiting List (GNWL) waitlisted tickets are issued when the passenger begins his/her journey at the originating station of a route or stations close to the originating station. This is most common type of waiting list and has got the highest chances of confirmation.                    © APB

२. रिमोट लोकेशन वेटिंग लिस्ट म्हणजे काय ?
रिमोट लोकेशन प्रतीक्षा सूची म्हणजे मार्गावरील  मधल्या स्टेशन साठी दिले जाणारे तिकिटं। (सुरुवातीच्या व शेवटच्या स्थानक   व्यतिरिक्त), कारण ही त्या मार्गावरील खूप महत्त्वाची शहरे असतात। ह्या तिकिटना वेगळी प्राथमिकता दिली जाते। आणि, ह्याची कॉन्फिर्मेशन हे त्या मधल्या थांब्याला होणाऱ्या रद्दीकरणावर अवलंबून असते। रिमोट लोकेशन वरील स्थानके स्वतःचे चार्ट ट्रेन सुटणाच्या दोन तीन तास अगोदर बनवतात। अश्या प्रकारच्या प्रतीक्षा सुचितील तिकिटं नक्की होण्याची शक्यता खूप कमी असते।

2. What is RLWL?
Remote Location Waiting List (RLWL) means ticket is issued for intermediate stations (between the originating and terminating stations) because usually these are the most important towns or cities on that particular route. This type of tickets will be given a separate priority and confirmations will depend on the cancellations of a destination confirmed ticket. Remote location stations prepare there own chart 2-3 hours before the actual departure of train. For this type of ticket there are less chances of confirmation.
===========
उदा. मंगला एक्सप्रेस दिल्ली ते एर्नाकुलम धावते। पण, कल्याण ते कणकवली तिकिटांचा चार्ट हा कल्याण ला बनतो। 🚂
Eg. Mangla Express runs from Delhi to Ernakulam. But, the Chart of Kalyan - Kankavli is being prepared by the Kalyan station. 🚂

 ३. पुलिंग कोटा प्रतीक्षा सूची म्हणजे काय ?
ही सूची वेगवेगळ्या छोट्या स्थानकांकडून शेयर केली जाते। पूल कोटा हा सुरुवातीच्या स्थानकांकडून सुरू होतो व पूर्ण मार्गावर एकचं पूल कोटा असतो।
पूल कोटा हा सुरुवाती पासून मधल्या स्थानका पर्यंत किंवा मधल्या स्थानकापासून शेवटच्या स्थानका पर्यंत किंवा दोन मधल्या  स्थानकांसाठी असतो।

3. What is PQWL?
A Pooled Quota Waiting List (PQWL) is shared by several small stations. Pooled Quotas normally operate only from the originating station of a route, and there is only one Pooled Quota for the entire run. The Pooled Quota is generally allotted for passengers travelling from the originating station to a station short of the terminating station, or from an intermediate station to the terminating station, or between two intermediate stations.

४. रिमोट लोकेशन सामान्य प्रतीक्षा सूची म्हणजे काय ?

ही प्रतीक्षा सूची तिकिटं बुक केल्यावर त्या ग्राहकांना दिली जाते, जिथे प्रतीक्षा सूची प्रकार हा रिमोट लोकेशन प्रतीक्षा सूची असतो। ह्याचा अर्थ तिकिटं बुक केल्यावर रिमोट लोकेशन प्रतीक्षा सूची चे नाव आपोआप रिमोट लोकेशन सामान्य प्रतीक्षा सूची होते।

4. What is RLGN?
Remote Location General Waiting List (RLGN) is issued when a user books a ticket where WL quota is RLWL. This means after ticket booking RLWL gets named as RLGN.

प्रधान मंत्री जन आरोग्य योजना PMJAY

प्रधान मंत्री जन आरोग्य योजना - 👨🏻‍⚕
अंतर्गत ग्रामीण भागातील जेष्ठ नागरिकांना इ कार्ड देण्यात येत आहे. ज्यात रु. ५/- लाख पर्यंतचा आजारांचा खर्च सरकार करणार आहे. तर ते कोणते आजार ह्या योजनेखाली येतात त्याची हि यादी. जर कुणी हे मेडिकल शब्द मराठीत भाषांतरित करून सांगितले तर बरं होईल. 📎

PMJAY - 👩🏻‍⚕
Under this Scheme, the Senior Citizens in Rural Area are getting E-Card. The Hospitalisation Expenses upto Rs. 5/- Lakh for listed Diseases will be covered under this Scheme. The List of Diseases are given hereunder. If anyone can translate this List in Marathi, it will be useful for many people. 📎

प्रधान मंत्री जन आरोग्य योजना -
ह्या योजने अंतर्गत सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात उपलब्ध असलेल्या हॉस्पिटलची यादी पुढील प्रमाणे. तुमच्या  राज्यातील व जिल्ह्यातील हॉस्पिटल शोधण्यासाठी खालील लिंक वर टिचकी मारा. (पालघर जिल्ह्यातील हॉस्पिटल सध्या ठाणे जिल्ह्यातच दाखवत आहेत.     👨‍⚕


PMJAY -
The hospitals that are available in the Sindhudurg District are listed below. To search your hospital in your state and district, plese click on this link. The Hospitals in the Palghar Distrct are still listed under Thane District. 👩‍⚕ 

https://hospitals.pmjay.gov.in/Search/empnlWorkFlow.htm?actionFlag=ViewRegisteredHosptlsNew

सौजन्य - आयुष्मान भारत योजना

मुंबई लोकल ट्रेन प्रवासी विमा

Mumbai Local Train Passenger Insurance.

वाह ! मुंबई लोकल ट्रेन 🚄ने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी पण आरोग्य इन्शुरन्स उपलब्ध आहे. बजाज फिनसर्व ह्या कंपनीने हि सुविधा दिलेली आहे. ३६५ दिवसांसाठी चे रु. १,००,०००/- चे कव्हर फक्त रु. ३९९/- मध्ये. पोलिसी ची वैशिष्ट्ये पुढील प्रमाणे :-
🔹१. जर ट्रेन अपघातात मृत्यू झाला तर रु. १,००,०००/- तुमच्या नॉमिनी ला मदत म्हणून मिळतील.
🔹२. जर ट्रेन अपघातात अपंगत्व आले, ज्यामुळे तुमचे उत्पन्न बुडत असेल तर रु. २०००/- प्रति आठवडा मिळतील.
🔹३. व्यक्ती ज्या १८ वर्षाखालील व ७० वर्षाच्या वरचे असतील त्यांना हि पोलिसी लागू नाही.
🔹४. मुंबई लोकल ट्रेन व्यतिरिक्त झालेल्या अपघातासाठी हि पोलिसी लागू नाही.
पोलिसी क्लेम करण्यासाठी खालील पैकी कोणत्याही एका पद्धतीने कॉन्टॅक्ट करू शकता. 

Wow ! Now Mumbai Local Train 🚄Travellers can avail the Health Insurance as Commuters in just Rs. 399/- for 365 days with the Cover of Rs. 1/- Lakh. The Bajaj Finserv has offered this insurance. The features are as follows :-

Although the local trains are considered the lifeline of commuters in Mumbai, there is always a higher risk of accidents, or any other unforeseen events. If you’re looking to protect yourself against such risks, get coverage with Mumbai Local Train Cover from Bajaj Finserv.

🔹1. In the event of your demise due to an accident on a Mumbai local train, your nominees get up to Rs. 1 lakh to help provide for them.
🔹2. In the event of disability due to injuries sustained on a Mumbai local train, you are covered against loss of income, for Rs. 2000 per week.
🔹3. Individuals below 18 years and above 70 years of age are not eligible.
🔹4. Any expenses incurred due to accidents other than while traveling on Mumbai local trains will not be covered.
You can lodge a claim under your Mumbai Local Train Insurance policy by contacting us through one of the following ways:

• E-mail – customercare@bajajallianz.co.in📩
• Toll free number - 1800-209-1021📱

For Online application, click here. 📝
https://www.bajajfinserv.in/pre-approved-mumbai-local-train-cover-application-form
====================
The above info is complied by
https://www.bajajfinserv.in/ 💻

ई-मेल - customercare@bajajallianz.co.in 📩
टोल फ्री क्र. - १८००-२०९-१०२१ 📱
ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी इथे क्लिक करावे. 📝

https://www.bajajfinserv.in/pre-approved-mumbai-local-train-cover-application-form 

====================
वरील माहिती हि एका प्रवाशाने सर्व प्रवाशांसाठी संकलित केली आहे. अधिक माहिती साठी कंपनी ची वेबसाईट आहे.
https://www.bajajfinserv.in/ 💻

पितृ पंधरवडा

नवरात्र ९ दिवस असते, गणपती १० दिवस असतात पण पितृपक्ष 'पंधरवडा' (१५ दिवस) असतो. तरीही बऱ्याच जणांकडून तो दुर्लक्षित रहातो. कारण मृत्यूपश्चात असलेल्या अस्तित्त्वावर त्यांचा विश्वास नसतो.

पृथ्वीच्या दक्षिणेला 'पितर' लोक असतो व त्याची देवता अर्यमा असते. आपल्या पितरांना चांगली गति मिळावी म्हणून पुत्राने 'श्राध्दकर्म' करावयाचे असते. पुत्र या शब्दाचा अर्थच "पुं" नावाच्या नरकापासून तारतो तो पुत्र. देह सोडल्यानंतरचा जिवाचा प्रवास सुखकर व्हावा, त्याला नरकात जावे लागू नये म्हणून सर्वपितरी अमावस्येला अपराण्ह काळी (दुपारी बारा वाजता) तज्ञ ब्राह्मण जो श्राध्दविधी करतात तो अत्यंत शास्त्रोक्त असतो. ह्या विधीकडे दुर्लक्ष करू नये.

श्री गुरुचरित्रांतील छत्तीसाव्या अध्यायात पितर कसे येतात व अन्नग्रहण करतात ते सविस्तर दिले आहे. दशरथ राजांच्या श्राध्दविधीचे वेळी त्यांनी ऋषींच्या माध्यमातून प्रसाद ग्रहण केल्याचा दाखला दिला आहे. एकनाथ महाराजांनी तर अडेलतट्टू ब्राह्मणांच्या नाकावर टिच्चून साक्षात पितरांनाच खाली आणले होते. मृत्यूनंतरचा जिवाचा प्रवास सोपा नसतो.  वैतरणा नदीचे वर्णन ऐकून तर अंगावर शहारा येतो. ती नदी पार करण्यासाठी हा विधी पुत्राने श्रध्दापूर्वक केला पाहिजे. ज्ञानी ब्राह्मण हा विधी करतात तो जर लक्षपूर्वक ऐकला तर याचे महत्व पटते. भाद्रपद कृ.१ पासून सुरू होणारा पित्रुपंधरवडा हा पितरांच्या सेवेसाठी फार महत्वाचा असतो.

भाद्रपद अमावस्ये पर्यंत पितर हे पितृलोकातून अर्यमा देवतेच्या आज्ञेने पृथ्वीतलावर येत असतात व त्यांच्या पुत्राने त्यांच्या मृत्यूतिथीला त्याना आवाहन करून पिंडदान करायचे असते. जर नाही केले तर 'पितृदोष' नव्हे तर त्यांची नाराजी घरामध्ये अडचणी आणते. म्हणून आपली कुलदेवता आणि आपले पितर यांना कधीही विसरू नये.

जातक समस्या घेऊन येतो तेंव्हा ज्योतिषाने ह्या दोन गोष्टी नीट होत आहेत ना याकडे आवर्जून लक्ष द्यावे. सर्वपितरी अमावास्या तर सर्व पितरांचे श्राध्दविधी करण्यासाठी उत्तमच. एकवेळ मृत्यूतिथीला नुसता शिधा किंवा चटावरचे श्राध्द चालेल पण सर्वपितरीला यथासांग विधी गुरुजींच्या मार्फतच करावेत. आपल्या मनाने कोणालातरी जेवायला बोलावणे, घराच्या गच्चीवर ताट वाढून ठेवणे, कोणत्यातरी संस्थेला देणगी देणे याने पितरांना संतोष होत नाही. वैदिक मंत्रांनी आवाहन करून सन्मानाने त्यांना आमंत्रित करावे लागते तरच ते पिंडग्रहण करतील. ज्ञानी ब्रह्मवृंदच ते शास्त्रोक्त कर्म करू शकतात.

पितृपंधरवड्याचा फार बाऊ करू नये. मंत्रिमंडळाचा वीस्तार पुढे ढकलणे, खरेदी लांबणीवर टाकणे, व्ययसायाचे करार न करणे, विवाहाची बोलणी सुध्दा न करणे, शुभ गोष्टींसाठी वर्ज्य  समजणे ही अंधश्रध्दा होय. सारासार विवेक करावा. नाही तर अन्न, पाणी आणि श्वासही वर्ज्य करावा लागेल. अतिरेक टाळावा

ज्यांनी आपल्यासाठी एवढ्या खस्ता काढल्या त्यांचे एक दिवस स्मरण करणे आपल्याला जड वाटू नये.

~~~~~~
 कावळा हा वैवस्वत कुळात जन्माला आलेला आहे जो पर्यंत  वैवस्वत मन्वन्तर आहे तो पर्यंत कावळा हा यमराजाचा द्वारपाल आहे म्हणून पिण्डाला काकस्पर्श झाला म्हणजे मृतात्म्यास यमद्वारी प्रवेश मिळेल असे श्रीरामानी कावळ्याला वरदान दिले आहे म्हणून कावळ्याला दररोज अन्न दिल्याने कावळा अन्न रूपाने पापाचे भक्षण करतो व श्राद्धात अन्न दिल्याने यमलोकी पितरांना त्रांस होत नाही म्हणून कावळ्याला अन्न किंवा पिंड देतात.

सौजन्य :- नरेश सरकारे, वॉट्सअँप फॉरवर्ड

वाचा म्हणजे समजेल... रेडिओ एफएम ९३.५

वाचा म्हणजे समजेल...
रेडिओ एफएम ९३.५ वर  आर जे मलिष्काचे एक मुंबई महापालिकेवरचे गाणे सध्या सोशल मीडियावर व न्यूजमध्ये चर्चेचा विषय बनला आहे व या मलिष्काला सर्वानी डोक्यावर घेतले आहे आणि त्या डोक्यावर घेण्यामध्ये  बिकावू पत्रकार हे आघाडीवर आहेत आणि तसे ते करणारच कारण मुंबई महापालिकेत शिवसेनेची सत्ता आहे आणि अशा पत्रकारांना शिवसेनेची कावीळ आहे. पण हे गाणे ऐकताना त्या मलिष्काच्या मेंदूमध्ये झोल असल्याचे मला निदर्शनास आले. व तिचे अज्ञान दिसून आले.  त्याची मुद्दे सूद मांडणी खालील प्रमाणे.

.
१. ती गाण्याच्या पहिल्या कडव्यात म्हणते. मुंबईच्या रस्त्यांवरचे खड्डे गोल गोल. मुंबई तुला बीएमसी वर भरोसा नाय काय, नाय काय?
खरं तर मुंबई मधील सर्वच रस्ते हे मुंबई महापालिकेच्या अखत्यारीत येत नाहीत. मुंबईचे रस्ते हे अनेक ऍथॉरिटी कडे आहेत.
त्यांमध्ये मुंबईचे मुख्य दोन रस्ते म्हणजे वेस्टर्न एक्सप्रेस हायवे  व ईस्टर्न एक्सप्रेस हायवे हे मंत्री चंद्रकांत पाटील यांच्या कडे असलेल्या सार्वजनिक बांधकाम खात्याच्या व एमएसआरडीसीच्याअंतर्गत येतात त्याप्रमाणे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या कडे असलेल्या एमएमआरडीए च्या अंतर्गत येतात..  आणि या मुख्य रस्त्यावरचे खड्डे हे मुंबई महापालिकेला भरण्यास कोणताही अधिकार नाही. या मुख्य दोन रस्त्यांची पूर्ण जबाबदारी हे राज्य शासनाची आहे. असे अनेक रोड हे राज्य शासनाच्या अखत्यारीत येतात. त्याच प्रमाणे MSRDC , MUIP , एअरपोर्ट अथॉरीटी यांच्या अखत्यारीत पण आहेत.     यांच्यावरच्या खड्यांचे खापर हे महापलिकेच्या माथ्यावर मारले जाते. मुंबईचे  सर्व रस्ते मुंबई महापलिकेच्या अखत्यारीत त्यावेत याची अनेक वेळा मागणी राज्य शासनाकडे महापालिकेने करूनही राज्य शासनाने त्या कडे दुर्लक्ष केले. आणि ह्या मालिष्काला याची माहिती नसावी किंवा माहित असून पण पैसे घेऊन मुंबई महापालिकेला बदनाम करण्यासाठी हे केलेले षडयंत्र असावे.

..

२. दुसऱ्या कडव्यात म्हणते की मुंबईचे ट्राफिक किती लांब लांब ट्राफिक मध्ये आपण जाम जाम, मुंबईचे सिग्नल गोल गोल, मुंबई तुला बी एम सी वर भरोसा नाय काय, नाय काय?
 मला सांगा जे मुंबई मध्ये काही ठिकाणी ट्राफिक जाम होते हे ट्राफिक हाताळण्याचे काम हे वाहतूक विभागाचे असते आणि वाहतूक विभाग हा राज्य शासनाच्या अखत्यारीत येतो, या मध्ये बीएमसीचा कोणताही दुरूनही संबंध येत नाही, परंतु या मलिष्काच्या मेंदूमध्ये झोल असल्याने तिने त्याचे  खापर बी एम सी फोडले आहे.
..

३. तिसऱ्या कडव्यात म्हणते की मुंबईचा पाऊस कसा ओव्हरफ्लो, मुंबईच्या ट्रेन चालतात स्लो स्लो, ट्रेनच्या शेड्युलमध्ये  झोल झोल, मुंबई तुला बी एम सी वर भरोसा नाय काय, नाय काय?
खरं तर रेल्वे आणि मुंबई महापालिकेचा दूरवर काहीही संबंध नाही. रेल्वे, ट्रेन सेवा ही केंद्र सरकारच्या अखत्यारीत येते. ट्रेन शेड्युल रेल्वे प्रशासनच पहते  दुसरी गोष्ट रेल्वचे सेवा हे राज्य शासनाच्या अंतर्गत सुद्धा येत नाही. हे सुद्धा या मेंदूत झोल असणाऱ्या बोलबच्चन मलिष्काला माहित नसावे म्हणजे काय?

४) आणि पावसाच्या बाबतीण बोलायचं झालं तर तो निसर्ग आहे. १००-१२० मिमी पावसात महाराष्ट्रातील इतर शहरे पाण्याखाली जातात पण मुंबईच्या बाजुने समुद्र आहे म्हणजे मुंबई एक बेटच आहे. अशा मुंबई मध्ये २०० मिमी पाऊस पडतो आणि थोडेसे पाणी रस्त्यावर येते आणि लगेच ते ओसरते ही.

या आरजे मलिष्काला म्हणावं मुंबईचा इतिहास वाच एकदा...
मुंबईकरांचा आणि मराठी माणसांचा बीएमसी वर पुर्ण विश्वास आहे.
म्हणून गेले २५ वर्ष झाले मुंबईकर शिवसेनेला निवडुन देतायत.
रात्री बेरात्री बिनधास्तपणे आमच्या ताई मुंबईत निडरपणे फिरू शकतात एवढी सुरक्षित आहे मुंबई.
आणि महाराष्ट्राची राजधानी असलेल्या मुंबईचा अभिमान आणि बीएमसीवर मुंबईकरांचा पुर्ण विश्वास आहे हे लक्षात ठेव म्हणावं.

जय महाराष्ट्र.!

#रोखठोक
#एकसर्वसामान्यमुंबईकर

सौजन्य :- आमोद नाईक, वॉट्सअँप  फॉरवर्ड, १५-७-२०१७

वो दोस्त अब थकने लगे है...

किसीका पेट निकल आया है,

किसीके बाल पकने लगे है...

सब पर भारी ज़िम्मेदारी है,

सबको छोटी मोटी कोई बीमारी है...

दिनभर जो भागते दौड़ते थे,

वो अब चलते चलते भी रुकने लगे है...

पर ये हकीकत है,

सब दोस्त थकने लगे है...

किसी को लोन की फ़िक्र है,

कहीं हेल्थ टेस्ट का ज़िक्र है...

फुर्सत की सब को कमी है,

आँखों में अजीब सी नमीं है...

कल जो प्यार के ख़त लिखते थे,

आज बीमे के फार्म भरने में लगे है...

पर ये हकीकत है 

सब दोस्त थकने लगे है...

देख कर पुरानी तस्वीरें,

आज जी भर आता है...

क्या अजीब शै है ये वक़्त भी,

किस तरहा ये गुज़र जाता है...

कल का जवान दोस्त मेरा,

आज अधेड़ नज़र आता है...

ख़्वाब सजाते थे जो कभी ,

आज गुज़रे दिनों में खोने लगे है...

पर ये हकीकत है 

सब दोस्त थकने लगे है...

 

सौजन्य :- अजय भाटिया,  वॉट्सअँप  फॉरवर्ड

*मंदिरात कासव का असते ?*

*मंदिरात कासव का असते ?*

कासव हा जीव सत्त्वगुणप्रधान असतो. 

कासवाला श्रीविष्णूकडून तसे वरदान ‍मिळाले आहे. त्यामुळे प्रत्येक मंदिराच्या गाभार्‍यासमोर कासव असते. कासवाला सत्त्वगुणामुळे ज्ञान प्राप्‍त झाले आहे. 

कासव हे श्रीविष्‍णूला शरण आले होते. यामुळे कासवाची मान सदैव खाली वाकलेली असते. त्याचे लक्ष नेहमी देवतेच्या चरणांकडे असते.

काही मंदिरांमध्ये कासवाची मान वर उचललेली दिसते. मान वर उचलणे म्हणजे कुंडलिनी जागृत होणे. श्रीविष्‍णूच्या आशीर्वादाने कासवाची कुंडलिनी शक्ती जागृत झाली आहे. 

आध्यात्मिक उन्नतीची इच्छा जागृत होण्यासाठी कासव मंदिरात कायमस्वरूपी रहाते.

     *कासवाचे गुण*

1)कासवाला ६ पाय असतात तसेच माणसाला ६ शत्रु असतात 

काम ,क्रोध ,मोह ,लोभ ,मोह आणि मत्सर 

कासव हे सर्व सोडुन नतमस्तक होते त्याप्रमाणे भक्ताने पण हे सर्व सोडुन मंदिरात यावे 

2) कासव हे आपल्या  पिलाना डोळ्यातुन प्रेम देवून वाढवते त्याच प्रमाणे देवाने आपल्या वर क्रूपा द्रुष्टी ठेवावी ही भावना आहे. 

3) कासव आपली अष्ट अंग नमस्कार करते त्याप्रमाणे आपण पण करावा

यांकरीता कासव मंदिरात असते.

४) कासव ज्याप्रमाणे त्याची सर्व इंद्रिये त्याच्या इच्छेने संकोचून घेवू शकते त्याप्रमाणे मंदिरात देवासामोर जाताना भक्ताचा इंद्रियनिग्रह, इंद्रियांवर ताबा असणे महत्त्वाचे आहे. इंद्रिये मोकाट सोडून परमेश्वराची भक्ती होवू शकत नाही हे कासव आपल्याला शिकवते.

*कासवाला नमस्कार करून मंदिराच्या गाभार्‍यात प्रवेश करण्याचा भावार्थ*

कासवाला नमस्कार करूनच मंदिराच्या गाभार्‍यात प्रवेश करण्याची पद्धत आहे. याचा भावार्थ कासवाच्या अंगी असलेल्या गुणांची जोपासना केल्यावरच ईश्‍वराचे खरे दर्शन घडते', असा आहे. 

सौजन्य :- नरेश सरकारे, वॉट्सअँप  फॉरवर्ड

बस झाल्या शुभेच्छा

बस झाल्या शुभेच्छा आता बस झाली फुले

 

बस झाल्या शुभेच्छा 

आता बस झाली फुले

कसलं दिखाऊ आयुष्य झालं 

या व्हाॅट्सअप मुळे

उठसुठ हॅप्पी बर्थडे 

उठसूठ श्रध्दांजली

तोंडावर नाही हास्य 

ना डोळ्यांमध्ये पाणी

एखादे दिवशी वेळ मिळाला 

तर घरी जाऊन भेट

मोकळा नको होऊ 

नुसता मारुन पॅक नेट

नको रमू आभासी दुनियेत 

आभाळ सारे खुले

बस झाल्या शुभेच्छा 

आता बस झाली फुले

भावना बिवना काही नाही 

नुसती कॉपी पेस्ट

तासनतास् आयुष्य 

नुसते घालवतो वेस्ट

इकडून आला तिकडे पाठवला 

हेच नुसते चालते

खरं किती खोटं किती 

कुणाला माहीत नसते

बुटकं झालं आयुष्य 

भाऊ या इंटरनेट मुळे

बस झाल्या शुभेच्छा 

आता बस झाली फुले

कुणी कुणी तर भाऊ 

कहरच करुन टाकतो

इतक्या लोकांना पाठवा 

म्हणून शपथ देऊन टाकतो

कीव वाटते 'शेअर कराच' 

म्हणून कुणी हात जोड़तो

तेच-तेच मॅसेज टाकून 

कुणी भंडावून ही सोडतो 

असली विचित्र दुनिया झाली 

आपलीच सर्व मुले

बस झाल्या शुभेच्छा 

आता बस झाली फुले

कुठलीच गोष्ट वाईट नसते 

WhatsApp ही नाही

चांगला उपयोग करणे 

हे मात्र आपल्याच ठायी

वैताग येतो कधी याचा 

पण उपाय दुसरा नाही

नव्या जगाची नवी रीत 

मनी खंत मात्र राही

निखळ आनंद गमावला 

virtual सर्व झाले

बस झाल्या शुभेच्छा 

आता बस झाली फुले

.....

सौजन्य :- श्री. किशोर पराडकर. 

वॉट्सअँप फॉरवर्ड

भारतीय रेल्वे एस एम एस सेवा

सौजन्य :- भारतीय रेल्वे

मराठीकाका

 मुलांना इंग्रजी माध्यम शाळेतून काढून मराठी या प्रगत माध्यमात शिकवण्यासाठी मराठी माध्यमात प्रवेश घेऊन देण्याची इच्छा असलेल्या पालकांचा मेळावा दिवाळीनंतर घ्यायचा आहे.
.
.
.
. मराठी माध्यमात शिकलेल्या हजारो पालकांनी फार मोठ्या अपेक्षेने मुले इंग्रजी माध्यमात घातली. अशा अनेक पालकांना अपेक्षेच्या विपरीत अनुभव येतात. आपण स्वत: मराठी माध्यम शाळेत चौथीत असताना आपल्याला अभ्यासातील आणि सर्वसामान्य दैनंदिन व्यवहारातील जितकी समज होती तितकी समज आपल्या चौथीतील मुलामुलींना नाही हे अनेक पालकांना स्पष्ट जाणवते. ही जाणीव हा धोक्याचा संदेश आहे. आपली मुले यापुढेही अशा न कळत्या अवस्थेत अशीच ठेवायची की त्यांची त्यातून सुटका करून पूर्ण मराठी माध्यम शाळेत घालून त्यांना कळत्या स्थितीत आणायचे हा निर्णय अशा पालकांनी घेण्याची वेळ आली आहे.
.
.
.
. हा निर्णय मागील वर्षी ५४००० मुलांच्या पालकांनी घेतला. या पालकांनी आपल्या मुलांना इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेतून काढले आणि मराठी माध्यम शाळेत घातले. इंग्रजी माध्यमातून काढलेली ही मुले मराठी शाळेत जाताना अशा पहिल्या दिवशी मुलांना आणि पालकांना काहीसे अवघडल्यासारखे झाले. दुसरया दिवसापासून अवघडलेपण कमी कमी होत गेले.
.
.
. काही काळाने मात्र या निर्णयाचे अनेक लाभ मुलांना आणि पालकांना जाणवले. मुलांना शाळेतील सर्वच विषय नीट समजू लागले. सर्वात महत्वाचा फायदा हा झाला की या मुलांचे इंग्रजी व्याकरण खूपच सुधारले. मराठी आणि इंग्रजी दोन्ही प्रकारच्या पुस्तकांचे वाचन वाढले. is. of. on. are, in, a, an, the, at या शब्दांची अनावश्यक गर्दी पुस्तक आणि वहीतून हटल्याने शाळेतला आणि घरचा अभ्यास लवकर होऊ लागला. मुलांना अभ्यास संपवून खेळायला, छंद जोपासायला वेळ मिळू लागला. इंग्रजी माध्यमात असताना सर्व विषयांची शिकवणी लावावी लागत होती ती गरज संपली. शाळेचे शुल्कही कमी असल्याने, सहली, स्पर्धा, खेळाचे प्रशिक्षण या गोष्टींसाठी खर्च करायला पैसे हाताशी राहू लागले.
.
.
. " माध्यम बदला, मुलांचे विश्वच बदलेल. नुसते बदलणार नाही तर मुलांचे विश्व अधिक सुंदर, अधिक आत्मविश्वासपूर्ण होईल, पालकांच्या मनावरील आणि खिशावरील अनावश्यक ताण कमी होईल "
.
.
. हे मी आणि माझे सहकारी गेली पाच वर्षे सांगत होतो. आमचे ऐकणारे दरवर्षी थोडे थोडे वाढून मागील वर्षी ५४००० पालकांनी आमचे ऐकून मुलांचे कोमेजलेले, खुरटलेले विश्व बदलले.
ज्यांना आपली इंग्रजी माध्यमातील मुले पुढच्या वर्षी मराठी माध्यमात घालावयाची आहेत त्यांचा एक मेळावा दिवाळीनंतर आयोजित करायचा आहे. पहिला मेळावा पुणे शहरात होईल कारण इंग्रजी माध्यमामुळे नुकसान झालेली सर्वाधिक मुले पुणे शहरात आहेत.
.
. इंग्रजी माध्यम सोडून मराठी माध्यम स्वीकारण्याची इच्छा असलेल्या पुणे शहरातील पालकांनी कृपया नाव नोंदणीसाठी अनिल गोरे ९४२२००१६७१ या क्रमांकावर संपर्क साधून आपले  नाव, पत्ता  संपर्क  क्र.  सोयीचा  वार  आणि  वेळ  हा  तपशील  कळवावा . असा माध्यम बदल का आवश्यक आहे याची माहिती या मेळाव्यात दिली जाईल. मागील वर्षी माध्यम बदललेल्या विद्यार्थ्यांचे तसेच त्या विद्यार्थ्यांच्या पालकांचे अनुभव या मेळाव्यात सादर केले जातील.
- प्रा. अनिल गोरे, मराठीकाका

सौजन्य :- वॉट्सअँप फॉरवर्ड

कापूर पवित्र का मानला जातो ?

प्राचीन काळातील आपल्या देशातील धार्मिक विधींमध्ये कापराचा वापर केला जातो. कापराचा सर्वाधिक वापर आरतीत केला जातो.
कापराचे काही गुणधर्म  👇

💥 धार्मिक कारण ;-

शास्त्रानुसार देवी- देवतांनसमोर कापूर लावल्याने अक्षय पुण्याची प्राप्ती होते. ज्या घरात नियमितपणे कापूर जाळला जातो, तेथे पितृदोष किंवा इतर प्रकारच्या दोषाचा प्रभाव रहात नाही. कापूर लावल्याने वातावरण पवित्र आणि सुगंधित होते. अशा वातावरणात देवता लवकर प्रसन्न होतात. कापराच्या प्रभावाने घरातील वातावरणात सकारात्मक ऊर्जा निर्माण होते आणि त्याच्या सुगंधाने आपल्या विचारातही सकारात्मकता येते.

💥 वैज्ञानिक महत्त्व ;-

  वैज्ञानिक संशोधनामुळे सिद्ध झाले आहे की , कापराच्या सुगंधाने जीवाणू , विषाणू , लहान किटक नष्ट होतात. त्यामुळे वातावरण शुद्ध राहते व आजार दूर रहातात.

✨ कापूराचे अजून काही फायदे ;-

१) सर्दि-पडस व्हायची लक्षणे आसताना एका रूमालात ३-४ कापूर एकत्र करून त्याचा वास घेतल्याने सर्दि-पडसे होत नाही.

२) कापूराचा सुगंध व्यवस्थित श्वासावाटे आत घेतल्याने तोंडाला घाण वास येत असल्यास निघून जातो.

३) कपूराच्या वासाने आपल्या मेंदूतील लेकवस् नामक रसायन अधिक सक्रीय होते. याचा उपयोग आपल्याला निर्णयक्षमतेत होतो.

४) कापूराचा रोज ३ वेळा सुवास घेतल्याने आपल्या नाकाची वास ओळखायची क्षमता वाढते.

५) घरात कापूर रोज लावल्यावे अॉक्सिजन ९-११% टक्के ईतका वाढतो.

६) मुठभर कापूर तव्यावर ४० सेकंद तापवून ते एका रूमालात बांधून त्याचा शेक गळ्याला दिल्यास , घसा बसला असेल तर बरा होतो. तसेच हा शेक भुवयांच्या वर दिल्याने चष्म्याचा नंबर कमी व्हायला मदत होते.

७) मुठभर कापूर + दालचीनी + लसूण एकत्र एका सुती कपड्यात बांधून गाडीच्या बोनेट च्या आत ही पूडी ठेवल्याने काही वेळ तरी उंदीर व घूशी येत नाहीत.

८) पण कापूर हा उगाच अति जाळू नये. कारण अति धूराने डोळे झोंबतात आणि त्याचा वाईट परीणामा भुबुळाच्या 👀 पाठील टिशूस् वर होतो.

९) गरम पाण्यात मीठ व बराच कापूर टाकून त्यात पाय बुडवून ठेवल्याने दुखाणे कमी होते व फुगलेल्या शीरा खाली बसतात. ( ५०शी ओलांडलेल्यांना अधिक उपयोगी )


कापूराच्या सुगंधाने एक नवचैतन्य निर्माण होते मनात

डॉ. गौरी पाटील
निसर्गोपचार तज्ञ, मुंबई

सौजन्य :- वाट्सअँप फॉरवर्ड

बदलते शहर बदलापूर

महान्यूज        
बदलते शहर बदलापूर                                                                                 शुक्रवार, ०२ सप्टेंबर, २०१६
मुंबई पुणे रेल्वे मार्गावर सह्याद्रीच्या डोगररागांच्या कुशीत कोकणातील ठाणे जिल्ह्याच्या उत्तरेस वसलेलं गाव म्हणजे बदलापूर. मुंबईला जवळ असल्याने भरभराटीला आलेले गाव वजा शहर तसेच इतिहासाचा वारसा जपणारे आणि आधुनिक काळात उद्योग धंदे व चाकरमान्यांचे शहर म्हणून देखील हे गाव प्रसिद्ध झाले आहे. भौगोलिक दृष्टीने कोकणच्या उत्तरेला सरकलेले, दक्षिणेकडे पूर्व पश्चिम पर्वत रांगा, पूर्वेकडे खंडोबाचा डोंगर आणि बारमाही वाहणारी उल्हास नदीमुळे सदा हिरवेगार नटलेले हे शहर निसर्ग प्रेमी पर्यटकांना सतत भुलविणारे गाव ठरले आहे.

इतिहासाचा वारसा - छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या वेळी घोडे बदलण्याचे आणि विश्रांतीचे स्थान म्हणून ह्या गावाला बदलापूर गाव असे नाव पडले. बदलापूर हे महाराष्ट्र राज्यातील एक निसर्ग सौंदर्याने नटलेले शहर आहे. ठाणे जिल्ह्यातील या शहराला कुळगाव बदलापूर या नावाने सुद्धा ओळखले जाते. मुंबई शहराशी बदलापूर शहर मध्ये उपनगरीय रेल्वेसेवेने जोडलेले असून दक्षिणेस वांगणी तर उत्तरेस अंबरनाथ स्थानक आहे. मुळातले बदलापूर गाव हे बदलापूर रेल्वे स्थानकापासून जवळपास ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. आज बदलापूर शहरात जुने बदलापूर गाव, कुळगाव, मांजर्ली, बेलवली, कात्रप आणि अनेक छोट्या गावांचा समावेश आहे.

बदलापूर कुळगाव भागाला ऐतिहासिक व पौराणिक महत्त्व आहे, बदलापूर स्टेशन कुळगाव हद्दीत १८५८ मध्ये बांधले गेले. रा.सा.गोविंदराव सरदेसाई यांच्या रियासतीतील नोंदीनुसार १७७९ चे सुमारास कुळगाव आणि बदलापूर गावात इंग्रज व पेशवे यांच्यात अल्प मुदतीची लढाई झाल्याचे आढळते. दि. ११ डिसेंबर १७८० रोजी हार्टलने बदलापूरजवळ कुळगाव येथे मुक्काम केला होता. त्याचेवर मराठ्यांनी दि. १६ रोजी हल्ला केला. १७८१ साली गाईड नावाचा अधिकारी चालून आला तेव्हा हरिपंत सरदार व त्याची बदलापूर जवळ चकमक उडाली असे ऐतिहासिक माहिती अजूनही आपल्या संग्रहित आहे. त्याच संग्रहानुसार वासुदेव पटवर्धन व परशुराम भाऊ पटवर्धन यांची ता. ३ व ११ फेब्रुवारी १७८१ च्या पत्रात बदलापूरचा उल्लेख इंग्रजांबरोबर झालेल्या लढाईच्या वर्णनात आढळतो. म्हणजेच सुमारे १७७९ च्या सुमारास कुळगाव बदलापूर हद्दीत लढाई झाली व बदलापूर गाव २ दिवस इंग्रजांच्या ताब्यात होते असे आढळून येते.

राष्ट्रीय पुरस्कार

आधुनिक काळात भारतरत्न डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांनी बदलापूर गावात भेट दिल्याचे व त्यांच्यात पुढाकाराने उल्हास नदीवर प्रथम पूल बांधल्याची नोंद आहे. सरकारने त्यांची आठवण ठेऊन या नदीच्या काठी त्याचे भव्य स्मारक उभारले आहे. असे हे बदलापूर शहर अपंग पुनर्वसन कामासाठी देखील देशात प्रसिद्ध पावले आहे. या कामासाठी कुळगाव बदलापूर नगर परिषदेला २००३ साली राष्ट्रीय पुरस्कार देऊन सन्मानित केले आहे. तसेच बदलापूर येथे अपंग व्यक्तींसाठी अनेक संस्था कार्यरत असून ठाणे जिल्ह्यातील एकमेव अंध शाळा असलेल्या प्रगती विद्यालयाने देशभर लौकिक प्राप्त केला आहे.

बदलापूर परीसरातील ६५.१५ मीटर उंचीचे बारवी धरण हे बदलापूर स्थानकापासून सुमारे १६ किलोमीटर अंतरावर असलेले एक विशाल जलाशय स्रोत आहे. बदलापूर, अंबरनाथ, उल्हासनगर, मुरबाड येथील औद्योगिक वसाहतींना या धरणातून पाणीपुरवठा केला जातो. दरवर्षी बारवी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात २८०० ते ३००० मि.मी. पावसाची नोंद होते. बारवी, ब्यारेज आणि कोंडेश्वर येथील भोज धरणां व्यतिरिक्त बदलापूर स्थानकापासून सुमारे ८ किलोमीटर अंतरावर चिखलोली धरण आहे, या धरणांच्या परिसरातील निसर्गामुळे छोट्या सहलीसाठी जवळपासच्या शहरांतून पर्यटक येथे येतात. एकूणच नावाप्रमाणेच हे शहर बदलत असून येथील शिक्षण, वाचक व ग्रंथ प्रसार चळवळ, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि विविध सामाजिक उपक्रमामुळे हे शहर नावारूपाला आले आहे. वेगाने वाढते शहर पण अजूनही गावाचा चेहरा असलेले हे शहर सर्वांचे आवडणारे शहर आहे.

'महान्यूज' (www.mahanews.gov.in) मधील मजकूर आपण 'महान्यूज'च्या उल्लेखासह पुनर्मुद्रित केल्यास आम्हाला आनंदच वाटेल.

सौजन्य :- वाट्सअँप फॉरवर्ड

'हरितालिका व्रत' - चिकित्सा

स्त्रियांना मुळात शिक्षणाची संधी अगदी अलिकडे मिळाली. स्त्रियांच्या शिक्षणाचा या देशामधला इतिहास काही दीडशे वर्षांपेक्षा जास्त नाही. आणि खरं बोलायचं तर तो स्वातंत्रानंतरच थोड्या अधिक प्रभावीपणे सुरु झाला.
स्त्रियांचे म्हणजे खास विषय आहेत. उदा. होमसायन्स हा शास्त्राचा विषय आहे आणि शिक्षणाचा आभ्यासक्रम आहे हे अलिकडे विद्यापीठामध्ये अवघे पन्नास वर्षांपूर्वी आलं. आणि शिक्षणाची संधी ज्यावेळी स्त्रीला मिळाली, मुली मोठ्याप्रमाणात शिकायला लागल्या. त्यावेळेला मग स्वाभाविकपणे त्या शिक्षणाने चिकित्सा येण्याच्या ऐवजी कुशल रोजगाराची संधी असं त्या शिक्षणाकडे बघण्यात आलं, त्यामुळे त्या सबंध शिक्षणामध्ये ती बाई जरी BSC BED झाली तरी आपण व्रत का करतो ? आणि त्या व्रताचा अर्थ काय असतो ? याचा चिकित्सकपणे डोळसपणे विचार करण्याची गरज तिला भासत नाही. मग कुठलेही व्रत ती डोळे झाकून करते.
उदा. हरतालिकेचं व्रत
कोणालाही विचारले कि हरतालिकेचं व्रत का करतात सांगा बरं. तर उत्तर येते कि चांगला नवरा मिळण्यासाठी आपल्या लग्न व्हायच्या मुलीला सगळ्या बायका करायला लावतात तेच हे व्रत.

पण व्रत काय आहे ?
प्रजापिता ब्रम्हाची मुलगी पार्वती, ती उपवर झाली, तिला लग्न करायचं होतं  शंकराशी, शंकर बसले होते कैलासावर, लग्न करायला ते आजिबात तयार नव्हते त्यामुळे तिने जाळून घेऊन स्वतःचा जीव दिला. पुन्हा दुसऱ्या जन्मी ती प्रजापिता ब्रम्हाच्या पोटीच जन्माला आली. पुन्हा उपवर झाली. अतिशय सुंदर होती. त्यामुळे ब्रम्हाने त्रिखंडात संचार करणारा नारदाला जेव्हा विचारले कि नारदा माझी मुलगी अतिशय सुंदर आहे. उपवर आहे. तिला एक चांगला नवरा सुचव. नारदाने सुचवले कि तुझ्या मुलीला त्रिखंडामध्ये एकच नवरा आहे आणि तो म्हणजे शेषशाही विष्णू भगवान. त्याप्रमाणे ब्रम्हाने पार्वतीचं लग्न शेषशाही विष्णू भगवानाशी करायचं ठरवलं.
हे ठरताच ज्यावेळी पार्वतीला ते कळलं त्यावेळी पार्वती स्वतःच्या मैत्रिणीला घेऊन घरातून निघून गेली, जंगलात नदीच्या काठी गेली, तिने वाळूचे शवलिंग केलं, शिवाची आराधना सुरु केली. मग जे शंकर कैलासावर होते, त्यांना आपोआप कळाले कि आता काही खरं नाही, शंकर आले त्यांचे पार्वती बरोबर मिलन झाले.
आता प्रश्न हा कि हरितालिका म्हणजे काय ? हरित म्हणजे 'वन', आणि आली म्हणजे 'सखी'. सखीला घेऊन वनात जाऊन केलेलं व्रत म्हणजे हरितालिका व्रत.
आता हे सगळं आपल्या मुलीने चांगला नवरा मिळण्यासाठी लग्नापूर्वी करावं, असं जर त्यांना घरी सांगितलं जात असेल तर हे व्रत असं सांगतं, कि मुलीला ज्याच्याशी लग्न करावंसं वाटेल त्याला लग्न करायला जर घरच्यांनी विरोध केला तर स्वतःच्या मैत्रिणीला घेऊन त्यांनी घरातून निघून जावे, आणि त्याच्याशीच लग्न करावं. असं नुसतं म्हटलं तरी शास्त्र महाविद्यालयातील मुली देखील अवाक होऊन किंवा हसून पहात राहतात याचं कारण शिक्षणाचं जे मुख्य प्रयोजन आहे, कि तुमच्या जाणीव प्रगल्भ, उन्नत आणि चिकित्सक झाल्या पाहिजे त्याची संधी स्त्री वर्गाला फार कमी मिळालेली आहे.

म्हणून फक्त आपले पूर्वज सांगतात म्हणून कुठलीही गोष्ट करणे,  ग्रंथप्रामाण्य आहे म्हणून स्वीकारणे, चिकित्सा न करता फक्त ते देवाचे असते असे म्हणून त्याचा अंगीकार करणे, हे अविवेकीपणाचे लक्षण आहे

सौजन्य :- वाट्सअँप फॉरवर्ड, अपर्णा एस एम

रापणीची आगळी संस्कृती

‘रापण’ कोकण किनारपट्टीच्या सागरी संस्कृतीचा एक जिता जागता इतिहास. या ‘रापण’ संस्कृतीला कोकणच्या सामाजिक व सांस्कृतिक जडणघडणीत फार मोलाचे स्थान आहे. म्हणूनच या रापण संस्कृतीच्या पाऊलखुणा प्रत्येक कोकणी माणसाने जपून ठेवण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला पाहिजे. कोकणात नारळी पौर्णिमेनंतर मासेमारीला आरंभ होतो. पण मासेमारीला खरी बरकत येते ती दिवाळीच्या दिवसांदरम्यान. आता रापणीची जागा लहानमोठय़ा पातींनी घेतली. आंब्याच्या होडीची जागा (ज्याला गाबीत लोक पगार म्हणत) जेव्हा फायबर बोटींनी घेतली त्याच वेळी रापण संस्कृती मावळण्याचे ढग कोकण किनारपट्टीवर जमू लागले. ब-याच किनारपट्टीवरील मोठाल्या रापणी कधीच बंद झाल्या. आता काही भागात आहेत त्या हात रापणी आणि छोटय़ा रापणी.
रापण कुटुंबाचा तारणहार
पूर्वी नव्वद पंच्याण्णव पाटय़ाच्या मोठाल्या रापणी असायच्या. एका रापणीशी पन्नास ते साठ रापणकर मच्छीमार बांधील असायचे. त्या साठ-सत्तर कुटुंबांतील दोनशे-अडीचशे माणसांची तारणहार ती रापणच असायची. एका माणसासोबत तीन-चार माणसे वावरायची. रापणीच्या माणसाची पेज, जेवण पोहोचविणे, वाटय़ाचे मासे विकणे, खारविणे आदी सर्व कामे घरातीलच माणसे करायची. आपली रापण कंपनीच आपले ‘जीवन तारणहार’ आहे, असे समजूनच सर्व जण वागत. रापण सुकवणे, वाळत घालणे, त्याला आगूळ देणे, तुटलेल्या रापणीचे पाटे शिवणे, जाळी होडीवर चढविणे, मासोळ्यांचा अंदाज घेणे आणि मासळीचा अंदाज ‘एलाम्बे हैले याल्लाऽऽऽ’ अशी हमावणी गात गात रापणीची होडी समुद्रात लोटणे हे सर्व पाहात राहावे असे वाटे. ते एका सुरात एका तालात हमावण्या म्हणणारे मच्छीमार सागराच्या सौंदर्यपासनेचे आणि मानवाच्या निर्भयतेचे वेगळेच दर्शन घडून आणत. सर्व मच्छीमारांचा वावर समुद्रालगतच्या त्यांच्या मांगरीतच असायचा. त्यामुळे समुद्रावर जिताजागता पहारा अष्टोप्रहर असायचा.
साधनांची नावेही आता दुर्मीळ
रापणीच्या मोठाल्या जाळ्याच्या निगराणीसाठी त्यांची वेगवेगळी साधने असत. त्यांची नावे आणि अस्तित्वही आता कोकण किनारपट्टीवरून अस्तंगत झाले आहे. दोन रापणीची कपी अडकविण्यासाठी ‘शिवाजी’ मासळी सुकत घालण्यासाठी उथळ अशी ‘शितरी’, कुटी सुकत घालण्यासाठी ‘भंगारी’ मासळी एकत्र करण्यासाठी ‘लाकडी खोरे’, समुद्रावरती रापणीचे दोर बनविण्यासाठी वापरण्यात येणारे ‘घुगरा’ माशांची वाहतूक करण्याकरिता ‘येंडकुल’ नामक जाळ्याचे फाळके , रापण ओढण्याकरिता लाकडी टांगूल आणि हरास, होडीतले पाणी बाहेर काढण्याकरिता वापरण्यात येणारे शेलना आणि मासळीच्या मोजमापाकरिता चिव्यांच्या काठय़ांच्या बेळाचा भलामोठा मण अशी विविध रापणीची साधने आता पाहायला मिळणे दुर्मीळ. रापणीच्या वैभवाचा काळ मला देवबाग, मालवण, आचरा या समुद्रकिना-यावर लुटता आला हे माझे भाग्य.
रापणीची अर्थव्यवस्था आणि श्रमविभागणी
रापण समुद्रातून ओढल्यावर तिचा लिलाव होई. लिलावाचा वाटा रापण संघाशी संबंधित असलेल्या प्रत्येक मच्छीमाराला तर मिळायचाच. तो तर त्याचा रोजगार होता. पण त्या व्यतिरिक्त पाच वाटे जादा काढले जायचे. त्यातील एक वाटा रापण संघाचा फंड म्हणून या वाटय़ाला जमा होणारी रक्कम वर्षभर एकत्र करून त्यातून निवृत्त होणा-या मच्छीमारांना निवृत्तीफंड देण्यात येत असे. दुसरे दोन वाटे ‘शिमगा’ आणि ‘दिवाळीचे’ काढले जायचे. त्या दोन वाटय़ाच्या वर्षभराच्या जमलेल्या रकमेतून शिमगा व दिवाळी या सणाच्या वेळी मच्छीमाराला बोनस किंवा पोस्त दिले जायचे. चौथा वाटा पावसाळी म्हणून काढला जायचा. पावसाळ्यात ज्या वेळी मच्छीमारी बंद असायची त्या वेळी वर्षभर जमलेल्या या रकमेतून त्यांना रोजगार (पगार) दिला जायचा आणि पाचवा वाटा उचल म्हणून काढला जायचा. त्या रकमेतून मच्छीमारांच्या अडचणीच्या प्रसंगी त्यांना तातडीची रक्कम उचल म्हणून अदा केली जायची. अशा प्रकारे लेबर अ‍ॅक्टचे कोणतेही शिक्षण न झालेल्या त्या जुन्या काळातील रापण संघांनी आपली ‘कामगार कल्याण योजना’ उत्कृ ष्ट राबविली होती. लग्नाच्या वेळी वरास भरपगारी रजा म्हणजे त्याचा मासळीचा वाटा त्याला पोच. घरात कोणत्याही व्यक्तीचा मृत्यू झाला असेल तर कार्य पूर्ण होईपर्यंत भरपगारी रजा. लग्नाच्या वेळी सर्व रापण संघांनी आपल्या संघात असलेल्या नव-या मुलाच्या अगर नव-या मुलीच्या (रापण संघ सदस्याची मुलगी) मंडपापासून ते जेवणापर्यंतची सर्व व्यवस्था करणे ही कामगिरी बांधिलकीच्या नात्याने रापण संघ करायचा. म्हणून रापण कंपनी प्रत्येकाला आपली वाटायची. त्यामुळेच कोकण किनारपट्टीचे ऐक्य अबाधित राहिलेले होते. रापण संघातला कोणी आजारी पडला, तर सर्व खर्च रापण संघच करीत असे.
रापण संघात तंटाबखेडा अजिबात नव्हता. पूर्वीच्या रापणीचे नियोजन सांगताना आचरे येथील दक्षिणवाडा रापण संघाचे सत्तर वर्षाचे सुरेंद्र टिकम यांनी एक आगळीवेगळीच माहिती दिली. ते म्हणाले, ‘रापण संघात हेवेदावे नसायचे. किनारपट्टीचा भाग ज्या ठिकाणी कमी असेल आणि रापण संघाची संख्या जास्त असेल तेथे पालाव पद्धतीने रापणी मारण्यात यायच्या. म्हणजे रापणीच्या वेळा ठरवून दिलेल्या असायच्या. त्याचे कोणी उल्लंघन करत नसे. ज्या ठिकाणी कमी रापण संघ असायचे त्या ठिकाणी ‘जेची आग तेचो सोडो’ या पद्धतीने रापणी घालण्यात यायच्या. जेची आग याचा अर्थ मासळी शोधण्यासाठी प्रत्येक रापण संघाचा एक तज्ज्ञ जाणकार असायचा. तो समुद्रातून सुंभाचा ढलपा जाळून विशिष्ट खाणाखुणा करायचा. त्या खाणाखुणावरुन कोणती मासळी आहे हे समुद्रकिना-यावरच्या रापण संघाला समजायचे. ज्या रापण संघाच्या जाणकाराने अगोदर आग दाखविली असेल, त्या रापण संघांची रापण सोडली जायची.
असे होते सागरी नियम
समुद्रकिनारी काही अपरिहार्य कारणासाठी मासेमारी बंद करायची असेल तर त्याला दुराई टाकणे असे म्हणत. काही जाणकार मच्छीमार समुद्राच्या किनारपट्टीवरील हिरवीगार मर्यादावेल होडीच्या नाळी टाकत. ती सूचना सर्व जण आदेश मानून आपापल्या होड्यांमध्येसुद्धा मर्यादावेल टाकत. यालाच दुराई टाकणे असे म्हणत. जोपर्यंत दुराई उठत नाही तोपर्यंत त्या किनारपट्टीवरील कोणीही मच्छीमार मच्छीमारीसाठी जात नसत. रापण टाकणारा ही वर्दी ऐकून जर कोणी सभासद रापण ओढायला आला नाही तर शिक्षा म्हणून त्याच्या वाटय़ात कपातही व्हायची. त्या वर्दीला ‘पानसुपारी’ म्हणत. वर्दी म्हणजे रापण कोणत्या वेळी घालणार याची वेळ जाहीर करणे. त्यावेळी रापण संघात गुप्तता पाळली जायची.
रापण संघाचा सांस्कृतिक वारसा
प्रत्येक रापण संघात दरवर्षी सत्यनारायणाची पूजा असायची. एखाद् वेळी जास्त मासळी मिळाली, तर समुद्रकिना-यावर ते जत्राही भरवत. दशावतारी खेळ घडवून आणीत. स्वत:ची बँडपथके, कलापथके स्थापन करत. पूर्वी काही ठिकाणी फावल्या वेळीचे श्रम करून काही रापण संघांनी आपल्या रापण संघाच्या नारळीच्या बागाही उभ्या केलेल्या होत्या. ज्या वेळी धंदा बंद असेल त्या वेळी ते कल्पवृक्ष त्यांच्या मदतीला धावून जात असत. मात्र, त्यांची बांधिलकी, त्यांचा विश्वास त्यांच्या ग्रामदैवतेवर व कुलदैवतेवर असायचा. त्याच्या हुकुमाशिवाय त्यांचे पाते हलत नसे आणि टांगूल चालत नसे. ज्योतिषावरती त्यांचा गाढा विश्वास असायचा.
रापण म्हणजे काय रे भाऊ ?
पूर्वी कोकण किनारपट्टीवरती सर्व रापण संघांनी आपल्या अलिखित नियमांनी ही रापण संस्कृती जतन करून ठेवली होती. या रापण संस्कृतीमुळे जसे मस्त्यबीजांचे संरक्षण होत असे तसे मच्छीमारही सुरक्षित राहत असत. आज काळ बदलला आणि पाच वर्षानी ‘रापण म्हणजे काय रे भाऊ’ असे विचारण्याची पाळी मच्छीमारांच्या मुलांवर तर येणार नाही ना! अशी भीती वाटू लागली आहे.
आज पात संस्कृतीत जखडलेल्या कोकणच्या सर्व श्रमिक मच्छीमारांनी या रापण संस्कृतीचा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक आहे. रापण संस्कृतीची जी चिरंतन मूल्ये आहेत त्यांचे संवर्धन करून ती जिवंत ठेवण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला पाहिजे. त्याला कष्टाच्या ऐनाचा आगूळ लावून तो अभेद्य केला पाहिजे. असे सुदैवाने जर झाले तर सागरावर येणा-या अनेक संकटांना आमचे मच्छीमार..
एलाम्बे. हैले याल्लाऽऽऽ करून कधीच पळवून लावतील.

सौजन्य :- वॉट्सअँप फॉरवर्ड - मनीष पराडकर

"मंगलमय दीपपूजन की लाजिरवाणी गटारी?"

 

2 ऑगस्टला आषाढातील अमावस्या आहे. हल्ली या दिवसाला आपल्याला खरेतर लाज वाटावी इतकी कुप्रसिद्धी, “गटारी” म्हणून मिळत आहे.
          जेव्हा आमच्या आजूबाजूची अमराठी माणसे”गटारी”चा अर्थ विचारतात तेव्हा आमचेच काही मित्र “त्या दिवशी इतकी प्यायची की गटारात पडून गटारे फुल झाली पाहिजेत”,अशी फुशारकी मारतात.आपल्या समाजातील चांगल्या प्रथा एकमेकांना दाखविण्याच्या स्पर्धेच्या या दिवसात आम्ही मात्र अशा फुशारक्या मारतो.अमराठी लोकांना वाटते की काय यांचे हे गटारात पडायचे सण?

           वास्तविक पूर्वी या दिवशी मांसाहार करून गौरींच्या जेवणापर्यंत मांसाहार बंद ठेवला जात असे.कारण-
१) या कुंद पावसाळी वातावरणात मांसाहार पचत नाही.
२) हा काळ बहुतेक प्राण्यांचा प्रजनन काळ असतो.याच काळात प्राण्यांची हत्या केली तर  साऱ्या निसर्गचक्रावरच विपरीत परिणाम होतो.त्यामुळे निसर्गपुत्र कोळीबांधव या काळात मासेमारी करीत नाहीत आणि सरकारी पातळीवरूनही मासेमारीवर बंदी घालण्यात येते.
३) बाहेरच्या वातावरणामुळे प्राण्यांच्या शरीरात आणि शरीरावर अनेक घातक जीवजंतू असण्याची शक्यता असते.शिजविताना त्यांचा पूर्ण नाश न झाल्यास त्याचाही खाणाऱ्याला त्रास होऊ शकतो.
त्यामुळे एकदा याला धार्मिक जोड दिली की अपोआपच निसर्गाचा तोल साधला जातो.

                अत्यंत दुर्मिळ आणि प्रकृतीला पोषक अशा अनेक भाज्या याच काळात उगवतात. शाकाहारामुळे अशा भाज्या आपोआपच खाल्ल्या जातात.
               
           तसेच पुढे ४ महिने साजऱ्या होणाऱ्या अनेक सणांसाठी, पूजांसाठी तयारी म्हणून पूर्वींच्या मोठमोठ्या घरातून विविध दिवे शोधून ते साफसूफ करून या दिवशी अत्यंत भक्तिभावाने पूजले जात असत.आजही या दिवशी महाराष्ट्रातील लाखो मराठी घरात असेच मनोभावे दीपपूजन करून,अत्यंत वैशिष्ठ्यपूर्ण नैवेद्य दाखवतात.

                  खूप आनंददायी आणि मंगल अशी ही दीप-अमावास्या आपण सर्वांनी उत्साहात साजरी करूया  

- सौजन्य तृप्ती जोशी, वाट्सअँप फॉरवर्ड

IRCTC (रेल्वे चे अधिकृत एजन्ट) तर्फे पावसाळी कोकण टूर्स

IRCTC (रेल्वे चे अधिकृत एजन्ट) तर्फे पावसाळी कोकण टूर्स

यालाच जीवन म्हणतात...

बऱ्याच वेळा लोकांना असे वाटते कि,
जगात मलाच जास्त दुःख आहे...
हे दुःख, हा ञास माझ्याच वाट्याला का?
हे भोग मलाच का भोगावे लागतात...
अशा लोकांसाठी
एक सहल...
एक दिवसाची...
.
.
सकाळी लवकर उठा
आणि बाहेर फिरायला जा...
तुम्हाला काही मान्यवर मंडळी 🏃🏃🏃🏃
पळताना 🏃🏃 दिसतील
त्यांना विचारा
का पळताय...
तर
पोट कमी करायला...
कारण अनेक आजार झालेत म्हणून...

यानंतर
शेजारच्या एखाद्या हाँस्पिटल मधे जा...
तिथे गरीब श्रीमंत
पडलेल्या चेहरा करून बसलेले दिसतील...

यानंतर
मंदीरात जा...
जाताना गरीब भिकारी तुमच्या कडे भिक मागतील
आणि मंदिरात श्रीमंत भिकारी देवाकडे भिक
मागताना दिसतील...

यानंतर
रेशनिंग, बील, फी भरणार्याच्या रांगा बघा...
पैसा असूनही काही तरी घेण्यासाठी
आसुसलेले लोक दिसतील...

यानंतर
एखाद्या अनाथाश्रमात जा...
लहानपणीच जवळचे सोडून गेल्याने
प्रेमासाठी भुकेले चेहरे दिसतील...

यानंतर
अपंगाच्या आश्रमात जा...
स्वतःचा एखादा अवयव शिवाय
जगणारे भेटतील...

यानंतर
घरी या...

आणि
शांतपणे विचार करा...
.
.
.
माझे दुःख मोठे आहे का आज दिवसभर भेटलेल्या लोकांचे...
.
.
.
आणि
राञी दुसऱ्याचे दुःख पाहून
तुम्हाला झोप येणार नाही...
मग लक्षात येईल
त्यांच्या दुःखात तुम्ही तुमच दुःख
विसरून गेलाय...
.
.
.
आपल्यापेक्षा जगात हजारो पटीने
दुःख भोगणारे
आणि
तरीही जगणारे
लोक आहेत...
.
पण तरीही आपले दुःख मोठे वाटते
कारण
ते आपल्याला भोगावे लागते...

.
आपल्या दुःखाचा, संकटाचा बाऊ करू नका
कारण
ते भोगल्याशिवाय गत्यंतर नाही...

म्हणून
हसत जगा...
आणि
दुसऱ्याला हसवा...

यालाच जीवन म्हणतात...

सौजन्य:- वाटसअप फोरवर्ड

महाराष्ट्रातील पुरोगामी महीलांना शोभेल अस काम करा......!!!!

वेस्टइंडिज च्या महिला संघाने विष्वचषक जिंकला, 
भारतातल्या रिकाम्या महिला मंदीरात प्रवेशासाठी भांडतात ...
💐💐💐💐👍
 🔆 शनी महाराजांच्या चौथऱ्यावर चढण्याचा हट्ट धरण्यापेक्षा.......

'स्त्रीभृण हत्या' थांबवण्यासाठी आंदोलन करा.......                            
दारु बंदी करण्यासाठी आंदोलन करा.....
पर्यावरण चा समतोल राखण करणया साठी झाड तोडणारे वर कार्यवाही करण्यासाठी आंदोलन करा...

नापीकी व दुष्काळी परीस्थीती मुळे ज्या महीला शेतकरयाचे कुंकू पुसले जाते त्यांचे कुंकू वाचविण्याचा प्रयत्न करा........  

आज ही खेड्यातील    बरयाच महीला ह्या अज्ञानी व अप्रगत आहेत त्यांच्या साठी सावित्री बनून महीला सक्षमीकरण करण्यासाठी शासना कडे हट्ट धरा..........

धर्मातल्या,चांगल्या परंपरा जपण्याचा हट्ट धरा........
काय साध्य झाले काल शनी चौथरा वर जाऊन.... 
शनी देवाने काय वेगळा आशिर्वाद दिला का....  ताई भक्ती मनापासून ठेवा...  कर्म चांगले ठेवा मग देव चौथरा वरून खाली उभ्या भक्ताला पण सारखाच आशिर्वाद देतो...

खरचं देव जर महीलांना दर्शन नाकारत असेल तर देवांच्या नादांला लागतातच कशाला...........

हट्ट धरायचाच असेल तर 'राजमाता जिजाऊच्या' व सावित्री आई च्या समाधीच दर्शन घ्या.......

जिजाऊ आणि सावित्री बाई जर शनी महाराजांच्या
चौथऱ्याचा हट्ट धरत बसल्या असत्या तर शिवछत्रपतींचे 'स्वराज्य' कधीच घडले नसते...व स्त्री शिक्षण पण झाले नसते उपकार आहे त्या सावित्री आईचे तुम्हावर हे विसरू नका.....!!!!
महाराष्ट्रातील पुरोगामी महीलांना शोभेल अस काम करा......!!!!

सौजन्य :- वाटसअप फोरवर्ड १२०४१६   १०:३२ पीएम

मराठी माणसाला काय येत ?

मराठी समाजसेवा सातासमुद्रापार

गावातल्या गावात समाजसेवा करायची म्हटली तरी डोक्याला आठ्या, मग परदेशात... ‘मराठी’ युवकांसाठी हे क्षेत्र नवीन असले तरी काही मराठी युवकांनी अशी समाजसेवा आफ्रिकन देशांमध्ये करून मराठी झेंडा सातासमुद्रापार लावला आहे. त्यांनी मळलेली ही पायवाट समाजसेवा करू पाहणार्‍या मराठी युवकांना मार्गदर्शक ठरणारीच आहे...!आजही सिएरा लिओन या देशात ‘इंटरनॅशनल अक्शन ऍड’ या संस्थेबरोबर जोडली गेलेली पुण्याची सुवर्णा हुलावळे हिने याआधी इथोपिया, झांबिया या देशांत व्हॉलेण्टरिंग केलं होतं. इथोपियात चाइल्ड सेक्स वर्करचं पुनर्वसन करताना या व्यवसायात त्यांची येण्यामागची कारणं शोधणं, त्यांना पर्यायी उपजीविकेचं साधन तसेच सुरक्षितता पुरवणं अशा अनेक पर्यायांचा अवलंब करून सुवर्णाने तिथल्या लहानग्यांचं पुनर्वसन केलं... ज्या देशात वीज नाही... त्यामुळे पर्यायाने तासन्तास इंटरनेट नाही... फोन नाही आणि मनोरंजनाची साधनं नाहीत... अशा देशात सुरुवातीला एकटं राहणं अवघड गेलं. पण कमीत कमी सुविधांमध्ये आपण कसं राहायचं हे मी यातून शिकले, असं सुवर्णा म्हणते. इथोपियातली प्रेमळ माणसं आणि त्यांचा पराकोटीचा पाहुणचारही सुवर्णाला अनुभवता आला. सुवर्णा म्हणते, या देशांच्या तुलनेत आपला देश कितीतरी सधन आहे. हिंदुस्थानात सामाजिक कार्य करताना विशेष अडचणी नसतात. पण पूर्णपणे अनोळखी देशात पायाभूत सुविधांचा अभाव असताना काम यशस्वी करणं म्हणजे स्वत:मधल्या क्षमतांचा कस लागतो.

परदेशी जाण्याचा हेतू केवळ स्वत:ची प्रगती असतो. परंतु गरिबी, कुपोषण याबरोबरच अनेक समस्यांनी ग्रस्त असलेल्या देशांमध्ये जाऊन व्हॉलेण्टरिंग करणं हे तसं मराठी माणसाला अद्याप माहीत नसलेलं क्षेत्र. सिद्धार्थ संख्ये, सुवर्णा हुलावळे, शरद पंत, सचिन पटवर्धन अशा काही मराठी युवकांनी ही मोहीम यशस्वी केली आहे. व्हॉलेण्टरिंग वोव्हरसीज (V.S.O.) या संस्थेमार्फत या तरुणांनी अफ्रिकन देशामधल्या खेड्यांमध्ये जाऊन व्हॉलेण्टरिंग केलं. अभिमान वाटावा अशीच यांची कामगिरी.
सिद्धार्थ V.S.O. च्या माध्यमातून काही महिन्यांपूर्वी नायजेरियातून व्हॉलेण्टरिंग करून परतला. सामाजिक कार्याची आवड असणार्‍या सिद्धार्थने नायजेरियातील कधी अति थंड तर कधी अति उष्ण अशा लाफिया, मडाकिया, पण्यम अशा वेगवेगळ्या प्रदेशांत काम केलं. तिथल्या लोकांचं जीवनमान उंचावण्यासाठी स्वयंसेवी संस्थांनी राबवलेल्या प्रकल्पांचा रिसर्च रिपोर्ट तयार करणं आणि त्याचं विश्‍लेषण करण्याचं काम सिद्धार्थनं केलं. तीन महिन्यांच्या कालावधीत त्याने कामाच्या निमित्ताने तिथल्या स्थानिकांशी संवाद साधला. या काळात सिद्धार्थला तिथली संस्कृती, परंपरा आणि त्याचबरोबर त्यांच्या समस्या जवळून बघता आल्या. सुरुवातीला थोडासा धास्तावलेला सिद्धार्थ नायजेरियातून परतला तो अनेक मित्र बनवून. सिद्धार्थ म्हणतो, ‘‘मला नायजेरियातल्या व्हॉलेण्टरिंगने खूप काही शिकवले आणि आपण किती सधन देशाचे नागरिक आहोत याची जाणीवही करून दिली.
पश्‍चिम आफ्रिकेतल्या सिएरा लिओन देशात २०१०मध्ये व्हॉलेण्टरिंग केलेल्या अमरावतीच्या शरदनेही तिथल्या मटरू जॉग या छोट्याशा खेड्यात मच्छीमार आणि शेतकर्‍यांच्या व्यवसायाचं नियोजन करून त्यांना प्रशिक्षितही केलं. आसपासच्या १२ खेड्यांतील लोकांना त्याने मासे टिकवण्याच्या नव्या पद्धती तसेच मासेमारीसाठी आवश्यक असणार्‍या मोठ्या बोटी वापरण्याचं महत्त्व अभ्यासपूर्वक पटवून दिलं. आपल्या याच कामातून वेळ काढत तिथल्याच एका आफ्रिकन युथ या संस्थेतल्या मुलांना त्याने अनेक विषयांवर मार्गदर्शनही केलं. याबदल्यात ही मुलं शरदला तिथले लोकप्रिय खाद्यपदार्थ, आचके प्रेमाने करून आणायची आणि खिलवायची. तिथल्या स्थानिक मुलांना शरदने मार्शल आर्ट शिकवलं आणि बदल्यात फुटबॉलही शिकून घेतलं. व्हॉलेण्टरिंगच्या एका वर्षाच्या काळात शरदने तिथल्या लोकांच्या मनात स्थान तर निर्माण केलंच पण त्याचबरोबर तिथल्या गावप्रमुखाने त्याला इलोगिमा (stand still) ही पदवी दिली. सुरुवातीला शरद हा तिथल्या लोकांसाठी पुमै पुमै (गोरा माणूस) होता; पण नंतर हाच शरद त्यांचा जिवलग मित्र झाला. 
सध्या ‘सर दोराबजी टाटा ट्रस्ट’मध्ये कार्यरत असलेले सचिन पटवर्धन यांनी २०११मध्ये आफ्रिकेतल्या घाना देशात जाऊन व्हॉलेण्टरिंग केलं होतं. एका वर्षासाठी घानात गेलेल्या सचिन यांनी आपल्या नोकरीचा राजीनामा देऊन ही संधी स्वीकारली. तिथल्या स्थानिक जिल्हा पंचायतीमध्ये व्यवसायिक उपक्रमांचे अभ्यासपूर्वक नियोजन आणि निश्‍चितीचं काम केलं. सचिन यांनी तिथंही प्रेमाची नाती तयार केली. सचिन म्हणतात की, महाराष्ट्राला थोर समाजसेवकांचा वारसा लाभलेला आहे. पण अशा प्रकारच्या जागतिक स्तरावरील समाजसेवेपासून मराठी माणूस अजूनही दूर आहे. देश, भाषा, संस्कृती यांच्या सीमा ओलांडून कुठल्याही व्यवसायिक मोबदल्याची अपेक्षा न ठेवता या तरुणांनी केलेली ग्लोबल समाजसेवा अनेकांसाठी निश्‍चितच प्रेरणादायी आहे.
व्हीएसओअनेक आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवी संस्था आणि संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या संस्था परदेशात व्हॉलेण्टरिंग संधी देतात. vso ही त्यापैकीच एक संस्था. या संस्थेचे जगभरातील ४० देशांमध्ये काम चालते.
माफक स्टायपेण्डव्हॉलेण्टरिंगसाठी पदव्युत्तर व किमान ३ वर्षांचा अनुभव. इंग्रजी आणि किमान संगणकाचे ज्ञान या पात्रता आवश्यक आहे. या बदल्यात विमान भाडं, राहाण्या-खाण्याची सोय आणि माफक स्टायपेंड संस्थेकडून व्हॉलेण्टीयर्सला दिला जातो.
- स्वप्नाली अभंग

SABHAR :- FULORA, SAMANA १५०२१४