सोशल नेटवर्किंगमधील गुन्हे

आजकालच्या संगणक युगात विविध ई-फ्रॉइस व्यतिरिक्त सर्वाधिक जास्त गुन्हे हे सोशल नेटवर्किंगच्या माध्यमातून घडतात. आजच्या संगणक युगात संगणक क्रांतीमुळे अनेकजण संगणकाचा अमर्यादित वापर करतात. संगणक व इंटरनेट युगामुळे अनेक व्यक्ती एकमेकांच्या सहज संपर्कात राहू शकतात व त्यातून विविध प्रकारे माहितीची देवाणघेवाण होते.
संगणक व इंटरनेटमध्ये सर्वाधिक वापरल्या जाणार्‍या प्रकारात सोशल नेटवर्किंग हा एक महत्त्वाचा प्रकार आहे. सोशल नेटवर्किंग म्हणजे एखाद्या विशिष्ट संकेतस्थळाचा (वेबसाईट) अथवा ऑनलाइन चॅटिंगचा (गप्पागोष्टींचे ठिकाण) वापर करून अनेक लोक एकमेकांच्या संपर्कात राहणे व एकमेकांच्या माहितीची देवाणघेवाण करणे. गेल्या एका दशकात अशा अनेक वेबसाईट व चॅटिंग रूम तयार व लोकप्रिय झाल्या आहेत. त्याचा वापर करून आपण आपले फोटो, आवडीनिवडी व इतर अनेक गोष्टी एकमेकांना पाठवू शकतो. यातील लोकप्रिय प्रकार म्हणजे याहु मेसेंजर, ऑर्कुट, फेसबुक, लिकेंडीनसारखी संकेतस्थळे ज्याचा सर्रास वापर करून अनेक व्यक्ती एकमेकांशी संपर्क ठेवतात. त्याव्यतिरिक्त सोशल नेटवर्किंगचा वापर करून अनेक ई-पोर्टलस विविध प्रकारे लोकांना नवनवीन सेवा प्रदान करतात. उदा. विवाहविषयक नोंदणी तसेच नोकरीच्या शोधाकरिता वापरण्यात येणारी अनेक संकेतस्थळे.
अनेक लोक या सर्व संकेतस्थळांचा वापर करतात व त्याचा लाभ घेतात. परंतु गेल्या काही वर्षांत ‘सोशल नेटवर्किंग’च्या माध्यमातून अनेक लोकांची मोठ्या प्रमाणात फसवणूक झालेली आहे व दिवसेंदिवस ही संख्या वेगाने वाढत आहे. ऑर्कुट/फेसबुक अगदी विवाहविषयक संकेतस्थळांचा वापर करून अनेक गुन्हेगार दररोज नवनवीन पद्धतीने लोकांना फसवतात. वर्षभरापूर्वी ‘ऑर्कुट’ या संकेतस्थळाचा वापर करून मुंबईतील एका श्रीमंत माणसाच्या मुलाचा खंडणीसाठी झालेला खून तसेच एका विवाहविषयक संकेतस्थळाचा वापर करून अनेक महिलांशी लग्न करून त्यांची आर्थिक लुबाडणूक असे एक ना अनेक गुन्हे सोशल नेटवर्किंगच्या माध्यमातून घडलेले आहेत. सोशल नेटवर्किंगमध्ये लोक आपली महत्त्वाची माहिती त्या संकेतस्थळावर ठेवतात व त्यानंतर त्या संकेतस्थळावर भेट देणारे इतर लोक त्या माहितीच्या आधारे त्या व्यक्तीशी संपर्क करतात. बहुतांशी वेळेस अनेक लोक आपली सर्व खरी माहिती अगदी आपल्या फोटोसहित या संकेतस्थळावर ठेवतात. त्यामुळे सराईत गुन्हेगार या माहितीचा गैरवापर करून अनेक फसवणुकीचे गुन्हे करतात. ‘ऑर्कुट’ या संकेतस्थळावर बदनामीकारक मजकूर छापून एकमेकांची बदनामी करणारे अनेक गुन्हे आज दाखल आहेत. विशेषत: महिलांच्या बदनामीचे. याहू मेसेंजरवरील चॅटिंगचा वापर करून अनेक गुन्हेगार विविध प्रकारचे ई-फ्रॉडस (हॅकिंगचे) गुन्हे तर करतातच. त्याचबरोबर ते समोरील व्यक्तीचे आर्थिक नुकसानदेखील करतात. गेल्या वर्षी काही अतिरेक्यांनी एका विवाहविषयक संकेतस्थळाचा वापर करून अनेक बनावट ‘पॅनकार्ड’ तसेच इतर फोटो आयडेंटी कार्डस् बनवून त्याचा कसा गैरवापर केला हे आपणास माहीतच आहे.
amitghodekar@hotmail.com

- अमित घोडेकर

सौजन्य  :- फुलोरा सामना २११२१४

इंटरनेटवरुन मोजमाप टेक्नोपॉइंट

जर तुम्हाला संगणकापासून अगदी फ्रीजपर्यंत काहीही घ्यायचं आहे आणि त्यातलं सगळ्यात चांगला काय असा प्रश्‍न पडला असेल तर compareindia.in.com:: हे तुमच्यासाठी एक सर्वोत्तम संकेतस्थळ आहे. तुम्हाला जर चंगला एक टनाचा ण् घ्यायचा असेल तर तुम्हाला फक्त ‘‘एक टनचा AC’’ एवढंच सर्च करायचं आहे मग हे संकेतस्थळ तुम्हाला एक टनचा AC मध्ये असणारे सर्व AC आणि त्यांची किमत दाखवेल, त्यानंतर तुम्हाला ज्या ज्या कंपनीच्या AC ची माहिती हवी असेल त्या त्याAC ला तुम्ही एकमेकांसोबत compare करू शकता. एकदा का तुम्ही हे केलं की तुम्हाला त्या सर्व ACचं एकमेकांसोबत केलेलं मोजमाप कळू शकेल. त्याचबरोबर त्याची तांत्रिक माहिती आणि किंमत व कोणत्या ठिकाणी हा AC तुम्हाला स्वस्तात मिळू शकेल याची देखील माहिती कळू शकेल..
http://www.mysmartprice.com/::
हे संकेतस्थळदेखील तुम्हाला म्दस्जग्ह्ग् प्रमाणेच सर्व वैशिष्ट्य देते याची एक खास गोष्ट म्हणजे हे संकेतस्थळ इतर अनेक ई-शॉपिंगची सोय असणार्‍या संकेतस्थळाबरोबर जोडले आहे. त्यामुळे एकदा का वस्तू ठरवली की तुम्ही दुसर्‍या संकेतस्थळावरून ती विकत देखील घेऊ शकता.
http://www.naaptol.com: 
यावर देखील तुम्ही कोणत्याही गोष्टीचं मोजमाप करू शकता त्याचबरोबर त्याची तांत्रिक माहिती आणि किंमत व कोणत्या ठिकाणी ही वस्तू तुम्हाला स्वस्तात मिळू शकेल याची देखील माहिती काढू शकता. यामध्ये बेस्ट डील किंवा हॉटडीलचा वापर करून तुम्ही स्वस्तात एखादी गोष्ट विकत घेऊ शकता. एखादी गोष्ट इथून विकत घेतली की तुम्हाला पुढील खरेदीसाठी काही रिवार्ड गुण दिले जातात व त्याचा वापर करून तुम्ही पुढच्या खरेदीमध्ये सवलत मिळवू शकता.
http://www.mouthshut.com:
हे संकेतस्थळदेखील अतिशय लोकप्रिय आहे याची सर्वात मोठी गोष्ट म्हणजे या संकेतस्थळावर तुम्ही फक्त वस्तूचे नाव टाकायचं. ज्यांनी कुणी ती वस्तू घेतली असेल त्याचे त्या वस्तू संदर्भातील अभिप्राय त्यांचे रेटिंग्ज देखील कळतील 
Dheeraj.bedarkar@gmail.com - धीरज बेदरकर

सौजन्य :- फुलोरा, सामना २११२१४

सायबर स्टॅकिंग सावधान!

    

सुरुवातीला लॉटरी लागली आहे, परदेशातील कंपनीत निवड झाली आहे किंवा परदेशातील एखादी ‘ललना’ मला हिंदुस्थानात यायचंय म्हणून प्रेमाची गळ घालत ईमेल पाठवायची. अशा आमिष दाखवणार्‍या ईमेलमधून जोरदार फसवणूक होत होती. त्याबाबत मग सोशल साईटवर सावधपणा बाळगला जायला लागला. लोक हुशार झाले फसवणूक करता येईना. ‘सायबर क्राइम’वाल्यांनीही याविरोधात कायदेशीर आणि तांत्रिक पाऊल उचलले. त्यामुळे सायबर चाच्यांचा बंदोबस्त तेवढ्यापुरता झाला, परंतु कायदे मोडणार्‍यांना अधिक वाटा माहीत असतात ना... या सायबर चाच्यांनी नवी पद्धती विकसित केली आहे... त्यालाच ‘सायबर स्टॅकिंग’ म्हणतात.
या सायबर स्टॅकिंग पद्धतीत समोरच्याला घाबरवून टाकणारी मेल पाठविले जातात. घाबरलेले एखादे सावज जाळ्यात आले की, त्याला भोवर्‍यात फसवले जाते. घाबरविण्यासाठी कोर्ट, मंत्रालय, पोलीस, इतर सरकारी खात्यांच्या नावाचा वापर केला जातो. त्यामुळे भल्याभल्यांची गाळण उडते आणि सायबरचाच्यांचे फावते. कोर्टातून अचानक ईमेलवर नोटीस आली, ‘तुमच्यावर गुन्हा दाखल झाला आहे. उद्या दुपारी हजर रहा. उद्या वॉरंट काढून पोलिसांकडून उचलून आणण्यात येईल.’ तर कोणता भला माणूस घाबरणार नाही. तशीच पोलिसांची नोटीस, इन्कमटॅक्सची नोटीस... त्यामुळे आता या ‘स्टॅकिंग’पासून सावधान.
एवढेच नव्हे तर ‘मिस कॉल’ नावाची पद्धतीही गाजते आहे. एखाद्या अनोळखी नंबरवरून बर्‍याच वेळा हे नंबर पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, दुबईकडचे असतात. ‘मिस कॉल’ आला की, कुणाचा होता हे बघण्याची खोड प्रत्येकालाच असते. आपण रिटर्न कॉल केला की झालंच, तिथून कुणी मधाळ आवाजात बोलू लागते आणि बिलाचा आकडा वाढत जातो. जेव्हा बिल पुढ्यात येतं तेव्हा आपल्या हाती ते भरणे एवढेच उरलेले असते. ‘व्हॉटस् अप’चा वापरही आता महिलांना फसविण्यासाठी केला जात आहे. त्यामुळे विज्ञानाची कास धर हे ठीक आहे, पण त्याच्या आहारी जाणे तरुणाईला परवडणारे नाही. हे कुठेतरी कळायला हवे एवढे खरे... किंबहुना तरुणाई मोबाईल, मेल आणि व्हॉट्स अपच्या आहारी गेल्यामुळेच या सायबर चाच्यांचे फावले आहे.
अतिशय वेगवान आणि सहजपणे कोणतीही गोष्ट आपण इंटरनेटच्या माध्यमातून करू शकतो त्यामुळे गेल्या काही वर्षात इंटरनेटचा वापर खूप मोठया प्रमाणात वाढला आहे. त्यात आता इंटरनेट मोबाईलवर देखील सहजपणे वापरता येते आणि मोबाईलवर असणार्‍या असंख्य सोफ्टवेअरमुळे आपली कामे चुटकीसरशी होतात. इंटरनेटच्या या चांगल्या बाजूबरोबर एक काळी बाजू देखील आहे आणि तिचे नाव म्हणजे सायबरक्राईम; इंटरनेटवरून लोकांच्या आर्थिक फसवणुकीचे शेकडो गुन्हे गेल्या काही वर्षात सर्रास घडताना आपण बघितले आहेत. यात तुमचे नेटबँकिंग अकाऊंट हॅक होणे किंवा कोणीतरी तुमचे क्रेडिट कार्ड वापरणे असे अनेक गुन्हे गेल्या काही वर्षात घडले आहेत. या सर्व गुन्ह्यांना पायबंद घालण्यासाठी अनेक बँकांनी अनेक उपाययोजना देखील केल्या आहेत त्यामुळे आता सराईत सायबर गुन्हेगारांनी आपला मोर्चा नवीन प्रकारे लोकांना फसवण्यात आणि नवीन प्रकारचे गुन्हे करण्याकडे वळवला आहे. हे नवीन प्रकारचे सायबर गुन्हे हे आधी घडणाया सायबर गुन्ह्यापेक्षा अतिशय भयंकर आहेत.
अर्जंट अटेन्शन... ईमेल बघून कुणीही दचकणारच ना... परेशचं तसंच झालं. त्याने तो लगेच ओपन केला. वाचतानाच त्याची बोबडी वळली. तो पोलिसांचा होता. आम्हाला एक बॉडी सापडली आहे. त्याच्या खिशात तुमचा नंबर आणि फोटो आहे. तातडीने खालील पत्त्यावर संपर्क साधा. बिच्चारा परेश... हादरला. पुढचामागचा विचार न करता त्याने संपर्क केला आणि...
तुमच्या खात्यात अमेरिकन माफियाने पाठविलेला हवाला चेक वटविण्यात आला आहे... त्याबाबत त्वरित खुलासा करा. ‘अर्जंट अटेन्शन’ या विषयाखालीच एका बड्या उद्योगपतीला आलेला हा ईमेल. इन्कम टॅक्स खात्याची नोटीसच ती. तत्काळ संपर्क करण्याचे आदेश. त्यामुळे सीएला काही विचारण्यापूर्वीच त्याने त्या इन्कम टॅक्स अधिकार्‍याला संपर्क केला आणि...
‘‘तुझा अश्‍लील फोटो आम्हाला मिळाला आहे. हा क्राइम असून तुमच्यावर गुन्हा दाखल का करू नये.’’ अर्जंट अटेन्शन म्हणून दीपाली नावाच्या तरुणीला आलेला ईमेल. आता लग्न झालेली, दोन वर्षांचं मूल असणारी आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रात चांगली नोकरी करणारी तरुणी, पण सायबर क्राइमकडून आलेली नोटीस पाहून थरकलीच. तिनेही संपर्क साधला आणि...
आणि... काय? ...आणि तिघेही फसले. असे फसले की, काहीही न करतासवरता पार धुऊन गेले. ज्यांनी संपर्क केला ते कोण तेही कळले नाही आणि कुठल्या खात्यात रकमा जमा केल्या, ते पैसे कुणी घेतले तेही कळले नाही. सर्व काही संपल्यानंतर जाणीव झाली की, आपण फसलो गेलोय... हा ‘सायबर क्राइम’च आहे, पण त्यामध्ये आता नवीन प्रकार आला आहे. त्याचे नाव आहे ‘सायबर स्टॅकिंग.’
सायबर स्टॅकिंगच्या क्राईमला बळी न पडण्यासाठी
- जंक मध्ये असणारे इमेल सहसा उघडू नका.
- कोणताही इमेल जर तुमच्या ओळखीच्या व्यक्तीने पाठवला असेल तरच उघडा
- कोणत्याही अनोळखी मोबाईल क्रमांकावरून आलेला ‘मिस कॉल’ वर परत ‘कॉल’ करू नका
- कोणत्याही जंक इमेलमध्ये असणारी फाईल उघडू नका.
- व्हाटस्ा्अपवरून अनोळखी क्रमांकावरून आलेल्या मेसेजला उत्तर देऊ नका.
- तुमचा घराचा पत्ता, इमेल, मोबाईल क्रमांक, कोणत्याही संकेतस्थळावर अपलोड करू नका.
- जर तुम्हाला इमेल किंवा मोबाईलवर अश्‍लील मेसेजेस कोणी पाठवत असेल तर असे क्रमांक किंवा इमेल ऍड्रेस आपल्या फोनबुक तसेच जंक इमेल मधून ब्लॉक करून टाका.
- तुम्ही अशा प्रकारचे इमेल तसेच मोबाईल क्रमांक व्हाटस्अप, तसेच इतर जीमेलला रिपोर्टदेखील करू शकता. त्यामुळे तुमच्याप्रमाणे जर इतरांना या इमेल किंवा मोबाईल क्रमाकावरून त्रास दिला जात असेल तर संबंधित कंपनी त्या इमेल आणि मोबाईल क्रमांकावरून इतरांना पाठवले गेलेले मेसेज बंद करू शकते.

अमित घोडेकर
सौजन्य :- फुलोरा, सामना १५०६१४

४ G इंटरनेट

इंटरनेटचं विश्व आता खर्‍या अर्थाने सुपरफास्ट होणार आहे, आतापर्यंत आपण वायरलेस इंटरनेट, ब्रॉडबॅण्ड इंटरनेट, मोबाईल इंटरनेट असे इंटरनेटचे नानाविध प्रकार पहिले आहेत. पण इंटरनेटच्या जगात खरी क्रांती घडली ती ३ G च्या अगमनानंतर. ३ G इंटरनेटमुळे आपणास फास्ट इंटरनेट आपल्या आयुष्यात कसा बदल घडवू शकते हे कळले आणि आता इंटरनेटची चौथी पिढी अर्थात ४ G आपल्यासमोर हजर झाली आहे. इंटरनेटची ही चौथी पिढी आपले आयुष्य त्याच्या वेगाने सर्वार्थाने बदलणार आहे. द्रष्टा तंत्रज्ञ स्टीव जॉब्सच्या डोळस नजरेने तर ४ G नंतरचे टेक युग कसे बदलणार आहे हे अगोदरच ओळखले. त्यामुळेच मग ऍपलने तर खास फक्त ४ G ला डोळ्यासमोर ठेवून नवीन आयफोन ५ S देखील सादर केला आहे. ज्यात अनेक नवीन वैशिष्ट्ये देण्यात आली आहेत.
४ G चा चमत्कार : ३ G मुळे आपण व्हिडीओ कॉल, मोबाइल टीवी सुपरफास्ट इंटरनेट अशा अनेक गोष्टी कधीही व कुठेही वापरू शकत होतो. ४ G आपणास हे सर्व तर देणार आहेच, पण त्यापेक्षाही अधिक वैशिष्ट्यपूर्ण व अनोख्या सेवा मिळवून देईल. त्यामुळेच ४ G सेवा ही खरं तर एक चमत्कारच असणार आहे.
विद्यार्थांसाठी : आजकाल ई-लर्निंगसारख्या अनेक सेवा या इंटरनेटवर चालतात. अनेक कंपन्यानी तर खास विद्यार्थ्यांसाठी संगणक तसेच टॅबलेटदेखील तयार केले आहेत. ४ G मुळे विद्यार्थी तसेच त्यांचे शिक्षक अगदी शहरातील किंवा गावातील शाळा एकमेकांबरोबर इंटरनेटने जोडता येणार आहेत. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांचा अभ्यास करण्यापासून ते अगदी इतर शाळा/कॉलेजमधील अद्ययावत गोष्टींची माहिती मिळवण्यापर्यंत मदत होऊ शकते.
तरुणांसाठी : सुपरफास्ट इंटरनेटचा खरा फायदा तरुणवर्गाला होणार आहे. आता सोशल नेटवर्किंगच्या कट्ट्यावर असो किंवा एखादा चित्रपट डाऊनलोड करायचा असेल किंवा अगदी लाइव्ह टीव्ही बघायचा असेल तरी ४ G मुळे तुम्ही कधीही कशावरही सुपरफास्ट इंटरनेटचा आनंद लुटू शकता.
सर्वांसाठी : खरं तर ४ G सुपरफास्ट इंटरनेटचा फायदा सर्वांनाच होणार आहे. ४ G मुळे तुम्ही मोठमोठ्या आकाराच्या फाईल्स काही क्षणातच कोणालाही इमेलद्वारे सहज पाठवू शकता. ४ G मुळे व्हिडीओ कॉन्फरन्सचा दर्जादेखील वाढणार आहे. त्यामुळे जगातील एका कोपर्‍यातील व्यक्ती कोणाशीही कधीही संपर्कात राहू शकते.
- सुपरफास्ट मोबाइल टू मोबाइल कनेक्टिव्हिटी
- सुपरफास्ट फाईल शेयरिंग
- सुपरफास्ट व्हिडीओ कॉन्फरन्स
- सुपरफास्ट ऑनलाईन गेमिंग.
- लाइव्ह टीव्ही
- ३ G पेक्षा ८ पट अधिक वेग
- सुपरफास्ट सोशल नेटवर्किंग.

सौजन्य:- फुलोरा, सामना ०४०११४

इंटरनेट सेफ्टी

इंटरनेट वापरताना अचानक मधेच एखाद्या जाहिरातीचा किंवा एखाद्या चांगल्या ऑफरचा पॉप अप आपल्यासमोर प्रकट होतो व आपण काहीएक विचार न करता थेट अशा पॉप अपवर क्लिक करतो व त्यानंतर त्यांच्या जाहिरातवजा संकेतस्थळावर आपल्या माहितीची नोंद करून जाहिरातदाराच्या फोन किंवा ईमेलची वाट बघत बसतो. परंतु सावधान! इंटरनेटवरील अशा पॉप अपरूपी प्रकटणार्‍या जाहिरातींना ऍडवेयर असे म्हणतात व अशा बहुतांशी जाहिरातींचा उद्देश हा तुमची ‘आयडेंटिटी थेफ्ट’ अर्थात तुमच्या वैयक्तिक माहितीची चोरी करणे असा असतो.
- आयडेंटिटी थेफ्ट- मोबाईल क्रमांक, ई-मेल ऍड्रेस, बँक अकाऊंट नंबर किंवा क्रेडिट कार्ड क्रमांक ही आपली गोपनीय माहिती असते. सराईत हॅकर्स ऍडवेयरचा वापर करून सहजपणे या माहितीची चोरी करू शकतात. यालाच ‘आयडेंटिटी थेफ्ट’ असे म्हणतात. माहितीचा दुरुपयोग टाळण्यासाठी नेटवरील ‘ऍडवेयर’वर आपली वैयक्तिक माहिती शेयर करण्याचे टाळावे. चांगली वेबसाईट किंवा खात्रीवजा प्रॉडक्ट असेल तर त्या कंपनीच्या ग्राहक सेवा विभागाला फोन करून जाहिरातीची खातरजमा करून अशा संकेतस्थळावर नोंदणी करावी.
- मॅन इन द मिडल - ऍडवेयरचा वापर करून सराईतपणे तुमचा ई-मेल,ऑनलाईन बँक अकाऊंट, कोणत्याही ऑनलाईन सेवेमध्ये तुम्हाला माहीत नसताना बेमालूमपणे हॅक करण्याचा हा नवीन प्रकार आहे. मॅन इन द मिडल म्हणजे जेव्हा तुम्ही अशा कोणत्याही ऍडवेयरवर क्लिक करता तेव्हा संगणकातील इंटरनेट ब्राऊसरमधील सर्व माहिती ‘ऍडवेयरवरील’ संगणकावर नोंद होते व इंटरनेट ब्राऊसरमधील ‘कुकीज’चा वापर करून हॅकर्स थेट ऑनलाईन सेवेचा ताबा घेतात.
- स्पायवेयर/मालवेयर - इंटरनेट वापरताना आपल्यासमोर ‘मोस्ट गुड स्क्रीनसेव्हर्स’ किंवा ‘अमेझिंग वॉलपेपर्स’सारख्या सुंदर चित्रे असणार्‍या जाहिराती झळकतात व आपण चांगले स्क्रीनसेव्हर्स किंवा वॉलपेपर्स डाऊनलोड करण्यासाठी त्यावर क्लिक करतो. ते् इन्स्टॉल झाले की आपल्या संगणकात ते एक ठरावीक प्रोग्राम इन्स्टॉल करतात. हा प्रोग्राम दर ठरावीक वेळेला आपल्या संगणकात होत असलेल्या सर्व नोंदी ‘ऍडवेयरच्या’ मुख्य संगणकापर्यंत इंटरनेटवरून पाठवत राहतो. मग या माहितीचा दुरुपयोग केला जातो. त्यामुळे इंटरनेटवर जाहिरातीमधून आलेल्या स्क्रीनसेव्हर वॉल पेपर्सपासून दोन हात दूरच राहणे केव्हाही चांगले.
ऍडवेयरपासून बचाव- ऍडवेयरपासून बचाव करण्याचा सर्वांत सोपा मार्ग म्हणजे तुमच्या इंटरनेट एक्स्प्लोररमधील ‘पॉप अप ब्लॉकर’चा वापर करणे. त्यासाठी इंटरनेट एक्स्प्लोरर - प्रॉपर्टीज - प्रायव्हसी - टर्न ऑन पॉप अप ब्लॉकरवरील टीक काढून टाकणे. यामुळे तुमच्या संगणकातून कोणत्याही संकेतस्थळावरील पॉप अप कायमच्या बंद होतील. जर तुम्हाला काही विशिष्ट संकेतस्थळावरील पॉप अप बघायच्या असतील तर याच ऑप्शनमधील ‘अलाऊ वेबसाईट’चा वापर करून त्या संकेतस्थळावरील पॉप अप बघू शकता.
- कुठल्याही संकेतस्थळावरील ‘पॉप अप’वर आपल्या वैयक्तिक माहितीची नोंद करू नये.
- इंटरनेट एक्स्प्लोररमधील स्मार्ट स्क्रीन फिल्टर व क्रॉस साईट स्क्रिप्टिंग फिल्टरचा वेळोवेळी वापर करीत रहा.
- इंटरनेट एक्स्प्लोरर तसेच विंडोज संगणकप्रणालीचे लेटेस्ट पॅचेस वेळोवेळी अपडेट करीत रहा.
सौजन्य :- फुलोरा, सामना २२१२१२

आठवी खिडकी

जगभरातील तमाम टेक प्रेमी ज्या गोष्टीची आतुरतेने वाट बघत होते ती मायक्रोसॉफ्टची विंडोज ८ही संगणकप्रणाली लवकरच सादर होणार आहे
गेल्या वीस वर्षापासून जगातील ९० टक्के संगणक प्रेमींचे आजही मायक्रोसॉफ्टची विंडोजवर जीवापाड प्रेम आहे त्यामुळे जगातील कोणतीच दुसरी संगणक प्रणाली अजूनही मायक्रोसॉफ्टची विंडोज चे स्थान घेऊ शकली नाही. जसे शाळेत गेल्यावर लहान मुलगा अ ब क ची बाराखडी सर्वात पहिले शिकतो अगदी तसंच कोणीही संगणक वापरायला लागल्यावर सर्वात पहिले मायक्रोसॉफ्टची विंडोज, वर्ड, एक्सल, पहिले शिकतो म्हणजेच संगणकाची पहिली पायरी ही मायक्रोसॉफ्टची विंडोजनेच सुरू होते आणि हेच मायक्रोसॉफ्टची विंडोज चे सर्वात मोठे यश आहे. जगातील कोणतेही सोफ्टवेअर सर्वात पहिले मायक्रोसॉफ्ट विंडोजसाठी लिहिले जाते मायक्रोसॉफ्टची विंडोज ८ ही संगणकप्रणालीचे सर्वात महत्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ही संगणक प्रणाली युनिव्हर्सल प्रणाली असणार आहे म्हणजेच संगणक, मोबाईल, आणि टॅबलेट या सर्व डिजीटल गोष्टीवर ही प्रणाली चालणार आहे.
५. इतर वैशिष्ट्ये - विंडोजसाठी वेगवेगळे सॉफ्टवेअर डाऊनलोड करता येऊ शकतात
- पिक्चर पासवर्डची सोय
- USB ३.० ची सोय
- संगणक रिफ्रेश करण्यासाठी वेगळी सोय
- चागले गेम्स चांगला आणि सोप्पा युसर इंटरफेसएका दगडात अनेक पक्षीमायक्रोसॉफ्ट विंडोज ८ द्वारे एका दगडात अनेक पक्षी मारणार आहे एकीकडे त्यांना मोबाईल मार्केट मधील अन्द्रोईड आणि गुगल चे स्थान कमी करायचे आहे तर दुसरीकडे त्यांना सरळ सरळ ऍपलला आपल्या नवीन टॅबलेट सरफेस ने आव्हान द्यायचा प्रयत्न करायचा आहे, आणि मायक्रोसॉफ्ट सरफेस ची वैशिठे बघितल्यावर असे वाटत आहे कि कदाचित ऍपलला आपल्या क्रांतिकारी आय-प्याड मध्ये काहीतरी मोठे बदल करावे लागतील नाहीतर संगानकाप्रमाणेच मायक्रोसॉफ्ट विंडोज ८ द्वारे टॅबलेट मध्ये पण आपला झेंडा रोवू शकतो.
विंडोज ८ ची वैशिष्ट्ये- युनिव्हर्सल प्रणाली : संगणक, मोबाईल, आणि टॅबलेट ही सर्व डिजीटल गोष्टीवर ही प्रणाली चालणार आहे
- टच स्क्रीनची मजा : आता तुम्ही संगणकवर देखील टच स्क्रीनची मजा लुटू शकता आणि हे विंडोज ८ चे सर्वात मोठे किलर वैशिष्ट्य आहे, त्याचबरोबर मोबाईल, आणि टॅबलेट या सर्व डिजीटल गोष्टीवरदेखील आपल्याला टच स्क्रीनची मजा मिळू शकेल.
- इंटरनेट एक्स्प्लोरर १० : विंडोज ८ मध्ये मायक्रोसॉफ्टचे नवीन इंटरनेट एक्स्प्लोरर १० चा समावेश करण्यात आला आहे हे इंटरनेट ब्राऊजर अतिशय वेगवान आणि सुरक्षित आहे व इंटरनेट एक्स्प्लोरर १० मुळे आपला इंटरनेट वापराचा आनंद द्विगुणित होणार आहे.
- टाइल्स ची मजा : मोबाईल प्रमाणेच आता विंडोज ८ मध्ये टाइल्स देण्यात आल्या आहेत ज्याचा वापर करून तुम्ही कोणताही प्रोग्राम थेट त्या प्रोग्रामच्या टाइल्सवर क्लिक करून वापरू शकता.

सौजन्य:- फुलोरा, सामना ०६१०२०१२

ई-स्टोअरेज

आज आपल्याकडे संगणकातील किंवा कोणत्याही डिजिटल उपकरणातील ‘डेटा’ अर्थात ‘माहिती’ साठवून ठेवण्यासाठी असंख्य पर्याय उपलब्ध आहेत. आल्याकडील माहिती किंवा टेटा हा कोणत्याही स्वरूपात असू शकतो. डेटा किंवा माहिती ही मुख्यत्वे तीन प्रकारे विभागली गेली आहे व ती म्हणजे वैयक्तिक किंवा कार्यालयीन माहिती असे वर्ड/एक्सेल/पॉवरपॉईंट किंवा पीडीएफ व इतर प्रकारची माहिती, मीडिया माहिती जसे गाणे, व्हिडीओ किंवा डिजिटल कॅमेरा किंवा तत्सम माहिती व व्हॉईस व इतर जसे विविध व्हॉईस रेकॉर्डिंग्स किंवा आवाजसदृश इतर डेटा ही सर्व माहिती साठवण्यासाठी आपण संगणकातील हार्ड डिस्क, सीडी किंवा डिव्हीडी रोम, पेन ड्राईव्ह किंवा अगदी मोबाईलमधील मेमरी कार्ड अशा असंख्य गोष्टींचा वापर करतो. पारंपरिक प्रकारचा डेटा साठवण्याच्या पद्धतीमध्ये कोणतेही वेगळे साधन घेण्यासाठी पैसे खर्च करावे लागतात व त्याचबरोबर पारंपरिक डेटा स्टोअरेज पद्धतीमध्ये अनेक तोटेदेखील आहेत, जसे जर आपला संगणक किंवा मोबाईल अचानक क्रॅश झाला तर आपली सर्व महत्त्वपूर्ण माहिती ‘वॉश ऑऊट’ अर्थात नाहीशी होण्याची शक्यता असते व ही माहिती काहीही असू शकते ती तुमची महत्त्वाची कागदपत्रेदेखील असू शकतात किंवा तुम्ही तुमच्या कुटुंबासमवेत सहलीला गेलेल्या सुंदर ठिकाणाचे फोटो अगदी अनेक वर्षांच्या अथक प्रयत्नांची आपल्या आवडीच्या गाण्यांच्या कलेक्शनचा केलेला संच व एकदा का ही माहिती नाहीशी झाली की मात्र ती परत मिळण्याची सुतराम शक्यता नसते. अशा सर्व अनेक अडचणींवर ‘ई-स्टोरेज’ हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
ई-स्टोरेजचे फायदे
- ई-स्टोअरेज म्हणजे आपली महत्त्वपूर्ण माहिती. मग ती कोणत्याही स्वरूपातील असो ती इंटरनेटचा वापर करून ई-स्टोअरेज पुरवणार्‍या कोणत्याही संकेतस्थळावर साठवून ठेवणे. ई-स्टोअरेज पुरवणारी शंभराहूनही अधिक अतिशय चांगली संकेतस्थळे सध्या इंटरनेटवर उपलब्ध आहेत जिथे आपण अगदी क्षणार्धात आपला डेटा स्टोअर करू शकतो व त्यासाठी काहीही पैसे खर्च करायची गरज पडत नाही.
- ई- स्टोअरेजचा सर्वात महत्त्वाचा फायदा म्हणजे आपण कोणत्याही संकेतस्थळावर साठवून ठेवलेली माहिती कधीही व कुठेही म्हणजेच जगातील कोणत्याही ठिकाणी वापरू शकतो व त्यासाठी आपणास फक्त इंटरनेटची गरज असते. म्हणजेच जर आपण सुट्टीसाठी बाहेरगावी गेला आहात व आपणास आपल्या घरातील संगणकावरील एखादी फाईल हवी असेल व ती फाईल आपण ई-स्टोअर केली असेल तर फक्त इंटरनेटवरून ती फाईल डाऊनलोड करून आपण ती वापरू शकतो.
- ई-स्टोअरेजमधील अजून एक महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट म्हणजे आपण आपला डेटा बॅकअप, डिलीट, दुसरीकडे मुव्ह, कॉपी आणि महत्त्वाचे म्हणजे शेअर अर्थात आपली माहिती फक्त आपणा व्यतिरिक्त दुसरे कोणीही वापरू शकत नाही अशा प्रकारची सुरक्षिततादेखील देऊ शकतो.
- इनक्रिप्शन/डिक्रिप्शन तंत्रज्ञानाचा वापर करून आपण अगदी प्रत्येक फाईल किंवा फोल्डरला सुरक्षित असा पासवर्डदेखील देऊ शकतो. त्यामुळे आपणा व्यतिरिक्त आपला डेटा कोणीही वापरू शकत नाही. त्याचबरोबर ‘मॅनेज बडी’ नावाच्या प्रकारात आपण आपल्याच ओळखीच्या लोकांना आपल्या डेटा वापरण्यास परवानगी देऊ शकतो.
- ई-स्टोअरेजमुळे आपणास आपल्या माहितीची काळजी करावयाची गरज पडत नाही. कारण ई-स्टोअर सेवा पुरवणार्‍या सर्व संकेतस्थळाकडे परिपूर्ण अशी बॅकअप सुविधा असते व आपली माहिती अनेक ठिकाणी स्टोअर केली जाते. म्हणजेच जरी संकेतस्थळामधील एखाद्या ठिकाणावरील डेटा खराब किंवा ‘वॉश आऊट’ झाला तरी त्याचा व्यवस्थित बॅकअप असल्यामुळे आपला डेटा सुरक्षित असतो. बहुतांशी संकेतस्थळे अगदी १०० जीबीपर्यंत आपल्याकडील डेटा स्टोअर करण्याची सुविधा देतात.

मायक्रोसॉफ्ट स्काय ड्राईव्ह
मायक्रोसॉफ्ट स्काय ड्राईव्हवर आपण २५ जीबी डेटा स्टोअर करू शकतो व तो शेअरदेखील करू शकतो. जर आपणाकडे hotmail किंवा live.com चा ई-मेल ऍड्रेस असेल तर आपण तत्काळ ही सुविधा वापरू शकतो. अन्यथा आपणास http://skydrive.live.com या मायक्रोसॉफ्टच्या संकेतस्थळावर नोंदणी करावी लागेल.

http://www.flickr.com

ही देखील फोटो स्टोअर व शेअर करणारी लोकप्रिय संकेतस्थळे आहेत.
Rapiodshare.com

डेटा शेअरिंगमधील सर्वात जास्त वापरले जाणारे संकेतस्थळ म्हणजे रॅपीड शेअर.

http://myotherdrive.com
या संकेतस्थळावर आपण फोटो, गाणी तसेच व्हिडिओ स्टोअर व शेअर करू शकतो.

http://b2.crashplan.com

आपल्या संगणकातील संपूर्ण डेटा ऑनलाइन बॅकअप करण्यासाठी इंटरनेटवरील हे एक सर्वोत्तम संकेतस्थळ आहे.

www.mp3tunes.com

आपल्याकडील श्झ्३ गाणे इंटरनेटवर स्टोअर व शेअर करणारे हे संकेतस्थळ आपणास आपली स्टोअर केलेली गाणी कोणत्याही डिजिटल उपकरणावर डाऊनलोड करण्याचे अनोखे वैशिष्ट्यदेखील पुरवते.

गुगलचे पिकासा फोटो असेच व्हिडिओ शेअरिंगमधील अग्रणीय संकेतस्थळ आहे.

सौजन्य :- फुलोरा, सामना २९०९२०१२

बेस्ट इंटरनेट ब्राऊजर

इंटरनेट हा आजच्या पिढीचा परवलीचा शब्द झाला आहे, आपण इंटरनेट संगणक, लॅपटॉप, टॅबलेट अगदी मोबाईल अशा सर्वच डिजिटल उपकरणावर वापरतो. इंटरनेट वापरताना इंटरनेट जोडणी, चागले हार्डवेअर/सॉफ्टवेअर याबरोबरच सर्वात महत्त्वाची गोष्ट लागते व ती म्हणजे चांगले इंटरनेट ब्राऊजर. चांगल्या इंटरनेट ब्राऊजरमुळे आपण सहजपणे इंटरनेट वापरू शकतो व त्याचबरोबर ब्राऊजरमधील अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण गोष्टी आपली इंटरनेटवरील अनेक कामे झटपटदेखील करतात.
गुगल क्रोम
सध्या इंटरनेट ब्राऊजर विश्‍वात गुगल क्रोमने जोरदार आघाडी घेतली आहे व नेटिझनमधले सर्वात फेव्हरेट ब्राऊजर म्हणजे गुगल क्रोम.
- संगणक, लॅपटॉप, टॅबलेट अगदी मोबाईल अशा सर्वच डिजिटल उपकरणावर गुगल क्रोम चालते.
- याचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्टे म्हणजे याचा वेग, गुगल क्रोमवर कोणतेही संकेतस्थळ अतिशय पटकन लोड होते.
- गुगल क्रोमचे आणखी एक वैशिष्ट्ये म्हणजे हे ब्राऊजर वापरायला अतिशय सोपे आहे, टॅब हिस्टरी, गुगल सर्चसारखे अनेक शॉर्टकट आपली इंटरनेटवरची अनेक कामे पटपट करतात.
- जर तुम्ही यू — ट्युब किंवा पिकासासारखे गुगलचे इतर सॉफ्टवेअर वापरत असाल तर गुगल तुम्हाला थेट ब्राऊजरमध्येच याचे प्लेग इन देते त्यामुळे तुम्हाला ही सॉफ्टवेअर वापरताना प्रत्येक वेळेस त्याच्या संकेतस्थळावर जावे लागत नाही.
- गुगल क्रोममध्ये सुरक्षिततेच्या साठीदेखील अनेक उपाययोजना केल्या आहेत त्यामुळे तुम्ही बिनधास्त कोणतीही ई-सेवा इंटरनेटवर वापरू शकता.

गुगल क्रोमनंतर सर्वाधिक लोकप्रिय असणारे ब्राऊजर म्हणजे मायक्रोसॉफ्टचे इंटरनेट एक्सप्लोरर ९. संगणक, लॅपटॉप वर इंटरनेट एक्सप्लोरर अजूनही आपले स्थान टिकवून आहे व त्याचे सर्वात महत्त्वाचे कारण म्हणजे विंडोज संगणकप्रणालीबरोबर इंटरनेट एक्सप्लोरर इंस्टाल होऊनच येते त्यामुळे वेगळे ब्राऊजर टाकायची गरज नसते.
- संगणक, लॅपटॉप, टॅबलेट, मोबाईल ज्यावर विंडोज प्रणाली आहे अशा उपकरणावर इंटरनेट एक्सप्लोरर चालते. - मायक्रोसॉफ्टचे इंटरनेट एक्सप्लोरर गुगल क्रोमला वेगाच्या बाबतीत आता बर्‍यापैकी टक्कर देत आहे. - सुरक्षिततेच्या इंटरनेट एक्सप्लोररमध्येदेखील अनेक उपाययोजना केल्या आहेत. - वापरायला सोपे. - बिंग सर्चचा पर्याय देण्यात आला आहे.

मोझिला फायरफॉक्स
खरंतर तांत्रिकदृष्ट्या इंटरनेटमधील बेस्ट ब्राऊजर हे मोझिला फायरफॉक्सच आहे परंतु अजून सर्वसामन्य लोकांना याची माहिती नसल्यामुळे अजून याची लोकप्रियता गुगल क्रोम व इंटरनेट एक्सप्लोरर एवढी नाही.
- संगणक, लॅपटॉप, टॅबलेट अगदी मोबाईल अशा सर्वच डिजिटल उपकरणावर चालते.
- वेगाच्या बाबतीत गुगल क्रोम व इंटरनेट एक्सप्लोररपेक्षा जास्त वेगात चालते.
- पासवर्ड स्टोर करण्याकरिता पासवर्ड मनेजर, फास्ट कीवर्ड सर्च, डाऊनलोड मनेजर, सेशन रिस्टोरसारखे इनोवेटिव्ह वैशिष्ट्ये.
- अतिशय सुरक्षित.
- ३ सपोर्ट करणारे पहिलेच ब्राऊजर.
- टेक जगातील सर्वात लोकप्रिय ब्राऊजर.

सौजन्य :- अमित घोडेकर, सामना  220712

मुलांची नेटसर्फिंग आता होणार सुरक्षित

इंटरनेटच्या मोहजालात गुरफटत चाललेल्या मुलांमुळे पालकवर्ग धास्तावला आहे. मात्र लवकरच पालकांचे टेन्शन दूर होणार असून नेटसर्फिंग सुरक्षित करण्यासाठी ‘पॅरंटल कंट्रोल’ हे नवे सॉफ्टवेअर विकसित करण्यात आले आहे.


‘ग्लोबल सिक्युरिटी टेक फर्म मैकरफी’ने देशातल्या १० शहरांत सर्व्हे केला. यादरम्यान त्यांना ६२ टक्के मुले आपली खासगी माहिती ऑनलाइन शेअर करीत असल्याचे आढळून आले. पालक मात्र प्रत्येक वेळेला आपल्या मुलांची ‘ऑनलाइन ऍक्टिव्हिटी’ तपासून पाहू शकत नाहीत, अशा वेळेला ‘पॅरंटल कंट्रोल सॉफ्टवेअर’ मुलांच्या सुरक्षित ‘नेटसर्फिंग’साठी फायदेशीर ठरणार आहे. मुलांची इंटरनेटवरील हालचाली टिपण्यासाठी या नव्या सॉफ्टवेअरची मदत होऊ शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. ‘इंटरनेट सिक्युरिटी फर्म ट्रेंड मायक्रो’चे व्यवस्थापक अमित नाथ हे या नव्या सॉफ्टवेअरचे समर्थक आहेत. त्यांच्या मते लहान मुले इंटरनेट हाताळताना नकळतपणे नको ती जोखीम स्वीकारतात. अशा वेळेला हे नवे सॉफ्टवेअर उपयोगाचे ठरू शकते. तर ई-टेकीजचे सीईओ रोहित चौधरी यांच्या म्हणण्यानुसार नेटवर लहान मुलांचा सामना हा अश्‍लील छायाचित्रांशी आणि त्याच्या कटेंटशी होऊ शकतो. त्यामुळे काही गुन्हेगारी प्रवृत्तीचे लोक या मुलांना ई-मेलद्वारे चॅटिंगद्वारे फसवू शकतात किंवा धमकावू शकतात. हे टाळण्यासाठी हे सॉफ्टवेअर फायदेशीर ठरू शकते.

सौजन्य :- सामना 110712  

पॉप अप्सची डोकेदुखी

इंटरनेटवर काम करताना सर्वात तापदायी ठरतं ते मध्ये मध्ये येणारे पॉप अप्स. हे पॉप अप्स म्हणजे ऑनलाईन जाहिरातीची डोकेदुखी. जाहिरातीचा हा प्रकार अगदी अनोखा असला तरी टेक्नोसॅव्हीज्ला तो त्रासदायक ठरतो. काय असतात हे पॉप अप्स? जाणून घेऊया आजच्या टेकअड्डामध्ये.


कोणत्याही वेबसाइटवरून काम करताना त्या युजरचा इमेल आयडी कॅप्चर करण्यासाठी हे पॉप अप्स असतात. जेणेकरून त्या युजरपर्यंत आपलं प्रोडक्ट पोहचू शकेल हा त्यामागचा उद्देश असतो. पॉप अप्स येण्याला कोणत्याही मर्यादा नसतात. त्यामुळे दिवसभरातून कितीही युजर्सला हे पॉप अप्स कॅप्चर करतात.

- पॉप अप्स शक्यतो फ्री म्युझिकल साइट्स, सोशल नेटवर्कींग साइट्स, फोटो सर्च करताना येतात.

- या पॉप अप्सवर क्लिक केल्यास काही साइट्सद्वारे व्हायरसेस येण्याची शक्यता असते. त्यामुळे हे पॉप अप्स क्लोज केलेलेच बरे.

- काम करताना पॉप अप्सची वेगळी विंडो ओपन होते. त्यातील कोणतेही ऑप्शन ट्राय न करता ती विंडो बंद करावी. व्हायरस येण्याचा जास्त धोका पॉर्न साइट्सला असतो.

- पॉप अप्स एखाद्या प्रोडक्टसच्या स्किम्स जाणून माहिती घेण्यासाठी योग्य असतात. पण शक्यतो ती माहिती त्या प्रोडक्टच्या अधिकृत साइटवरून घेणंच योग्य.

- आपल्याला नको असलेले पॉप अप्स आपण त्यावर असलेल्या ऑप्शन मधून ब्लॉक करू शकतो. ब्लॉक केलेल्या जाहिरातींचे अपडेट्स कधीही पुन्हा येत नाहीत.

- पॉप अप्सला आळा घालण्यासाठी मॅकफी चे सॉफ्टवेअर कम्प्युटरमध्ये असणं गरजेचं आहे.
(किंवा इतर कोणतेही चांगले सॉफ्टवेअर चालू शकेल)

सौजन्य:- फुलोरा, सामना २१०४२०१२

बार बार टूल बार

इंटरनेट वापरताना आपल्याला अनेक संकेतस्थळांना भेटी द्याव्या लागतात. मग प्रत्येक वेळेस ब्राऊझरमध्ये ठरावीक संकेतस्थळांचे नाव टाईप करणे व मग आपल्याला हवे ते संकेतस्थळ उघडून बघणे हे खूप कंटाळवाणे होऊन जाते. यावर आता एक बिनतोड उपाय आला आहे व तो म्हणजे ब्राऊझरमध्ये आपल्या आवडीचे व गरजेचे टूल बार इन्स्टॉल करून घेणे. एकदा का गरजेचा टूल बार इन्स्टॉल केला की फक्त टूल बारमधील हव्या त्या सेवेवर क्लिक केले की, गरजेचे संकेतस्थळ आपल्यासमोर हजर.

टूल बारची वैशिष्ट्ये


- पॉपअप ब्लॉकर : इंटरनेटचा वापर करताना आपण असंख्य संकेतस्थळांना भेटी देतो. या संकेतस्थळांवर असंख्य बिनकामाचे पॉपअप (जाहिरातीसाठी वापरले जाणारे थोटे संकेतस्थळ) आपणासमोर प्रकट होतात. ही पॉपअप कधी कधी डोक्याला त्रास देतात. टूल बार इन्स्टॉल केल्यामुळे गरज नसलेल्या पॉपअपची कटकट कायमची दूर होते व त्याचबरोबर आपण सर्व पॉपअपची हिस्ट्री टूल बारमधून बघू शकतो.


- ऑटो फॉर्म फिलर : बहुतांशी टूल बारमधील हे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. आपण इंटरनेटचा वापर अनेक इ-सेवांसाठी करतो. तेव्हा आपणास आपली वैयक्तिक माहिती प्रत्येक वेळेस भरावी लागते. ऑटो फॉर्म फिलरचा वापर करून आपण आपली साधारण माहिती थेट सेव्ह करू शकतो. एकदा का ही माहिती सेव्ह झाली की, त्यानंतर कधीही तुम्ही कोणतीही इ-सेवा वापरली की, ऑटो फिलरमधील माहितीचा थेट वापर त्या संकेतस्थळावर करू शकता.

- हाय ऍलर्ट सर्च टेक्स्ट : जेव्हा आपण कोणत्याही सर्च इंजिनमध्ये एखाद्या की-वर्डचा सर्च करीत असतो. तेव्हा आपल्यासमोर असंख्य संकेतस्थळांची माहिती दाखविली जाते, पण त्यातून आपल्या गरजेच्या की-वर्डची माहिती कोणती हे शोधणे जिकिरीचे होते. टूल बारमधील हायलाईट सर्च टेक्स्टमुळे सर्व की-वर्ड संकेतस्थळावर बोल्ड स्वरूपात आपल्यासमोर दिसतात.

- झूम इन झूम आऊट : एखाद्या संकेतस्थळावरील विशिष्ट भाग जर आपणास मोठा किंवा छोटा करायचा असेल तर टूल बारमधील झूम इन झूम आऊट हे आपल्याला उपयोगी पडू शकते.

- सर्च मेजर सर्च इंजिन : आपण एखादा की-वर्ड इंटरनेटवर ब्राऊझरमधून फक्त एका वेळेस एकाच सर्च इंजिनमधून सर्व करू शकता, परंतु टूल बारमुळे एक की वर्ड एकाच वेळेस जर आपणास गरज असेल तर अनेक सर्च इंजिनमधून सर्च करता येतो. उदा. गुगल, याहू, एमएसएन इ.

- पॉप्युलॅरिटी इंडेक्स (PI) : एखादे संकेतस्थळ इंटरनेटवर किती लोकप्रिय आहे हे आपणास टूल बारमधील PI इंडेक्समुळे सहज शक्य होते. त्यामुळे जर तुम्ही एखाद्या बनावट संकेतस्थळावर भेट दिली तर तुम्हाला त्याच्या PI इंडेक्समुळे हे सहज समजू शकते.

- क्लीप बोर्ड मॅनेजर : आपण संगणकावर काम करताना अनेक गोष्टी अनेकदा कट, कॉपी, पेस्ट करतो, क्लिप बोर्ड मॅनेजरचा वापर करून आपण कट सेव्ह करू शकतो. त्यामुळे हवा तेव्हा हवा तो कट केलेला भाग पुन्हा वापरता येतो.

- RSS फिल्डस् : RSS फिल्डस्चा वापर करून आपण आपल्या नेहमी भेट देणार्‍या संकेतस्थळावर जर कोणतीही नवी माहिती अपलोड झाली असेल तर ती पटकन बघू शकतो. किंबहुना RSS फिडस् आपणास आपल्या आवडत्या संकेतस्थळावर वरील सर्व नवीन माहिती सादर करीत राहील.

- इतर वैशिष्ट्ये : डिक्शनरी, सर्च बुक मार्क सेव्ह करणे, हवामानाची अद्ययावत माहिती बघणे, ब्लॉगची माहिती शोधणे, ई-मेल ऍलर्ट, ऍण्टी स्पाय, लेटेस्ट बातम्या बघणे इ. सर्व माहिती आपणास टूल बारमुळे रिअल टाइम बघता येते.

टूल बार वापरताना

- आपणास आवडणारा कोणताही टूल बार ठरवा व गुगल किंवा कोणत्याही सर्च इंजिनमधून सर्च करा. त्यानंतर टूल बारच्या संकेतस्थळावरून तो डाऊनलोड करून आपल्या संगणकावर इन्स्टॉल करा.

- टूल बार इन्स्टॉल झाल्यावर तो तुमच्या ब्राऊझरमध्ये वरच्या बाजूस आपणास दिसेल व त्याचा थेट वापर जेव्हा तुम्हाला गरज असेल तेव्हा तुम्ही करू शकता.

इंटरनेटवरील ‘सुपरहिट’ टूल बार

- गुगल टूल बार - रेटिंग्ज (*****)

- याहू टूल बार - रेटिंग्ज (****)

- विंडोज लाईव्ह टूल बार - रेटिंग्ज (****)

- फेसबुक टूल बार - रेटिंग्ज (****)

- डिग टूल बार - रेटिंग्ज (*****)

Techno.savvy@live.com

सौजन्य:- इंद्रधनू, सामना.

मनोरंजन ऑनलाइन

मोबाईल, आयपॉड, टॅबलेटमुळे मनोरंजनाच्या साधनांची व्याख्या पूर्णपणे बदलून गेली आहे व आता तर इंटरनेटमुळे मनोरंजन हे संगणकापर्यंत पोहोचले आहे. इंटरनेटचा वापर करून तुम्ही तुमचा करमणुकीचा आवडता पर्याय थेट तुमच्या संगणकावर वापरू शकता व त्यासाठी तुम्हाला फक्त गरज आहे ती संगणक व इंटरनेटची.


ऑनलाइन मनोरंजनाचे पर्याय - १) ऑनलाइन एफएम रेडिओ २) ऑनलाइन टीव्ही ३) ऑनलाइन म्यझिक


ऑनलाइन म्युझिक


संगीत म्हणजे आपल्या आयुष्याचा अविभाज्य घटक आहे. ऑफिसमध्ये किंवा घरी अगदी थेट प्रवासातदेखील जर तुमच्याबरोबर तुमचा संगणक आणि इंटरनेट असेल तर तुम्ही कुठेही तुमचे आवडीचे गाणे ऐकू शकता. सध्या इंटरनेटवरील अनेक लोकप्रिय ऑनलाइन म्युझिक संकेतस्थळांवरून तुमचा आवडीचा कलाकार किंवा चित्रपट किंवा संगीत दिग्दर्शक अशा कोणत्याही पर्यायाचा वापर करून तुमचे आवडीचे गाणे ऐकू शकता. इंटरनेटवर अनेक मराठी चित्रपटांचीदेखील गाणी आपण ऑनलाइन ऐकू शकता.


प्रमुख ऑनलाइन म्युझिक देणारी संकेतस्थळे : 1) http://www.in.com/  2) http://www.ragga.com/  3) http://www.radiorhythm.com/  4) http://www.songbuzz.rediff.com/  5) www.google.co.in/music


ऑनलाइन टीव्ही


बिल गेटस्चे संगणकावर ‘लाईव्ह टीव्ही’चे स्वप्न आता प्रत्यक्षात उतरले आहे व सध्या इंटरनेटवर अनेक संकेतस्थळांवर आपण ऑनलाइन टीव्हीचा मनमुराद आनंद घेऊ शकतो व त्यासाठी तुम्हाला कोणत्याही हार्डवेअर डिव्हाईसची गरज पडत नाही. फक्त संगणक व इंटरनेट एवढ्याच गोष्टींचा वापर करून तुम्ही तुम्हाला हवा तो चॅनेल व हवा तो कार्यक्रम थेट इंटरनेटवर बघू शकता. ऑनलाइन टीव्ही सेवा देणारी बहुतांशी संकेतस्थळे मात्र हिंदुस्थानबाहेरची आहेत.


प्रमुख संकेतस्थळे :
1) http://www.wwitv.com/  2) http://www.livetvchannelsfree.com/

3) http://www.tvchannelsfree.com/  4) http://www.yapptv.com/

ऑनलाइन एफएम रेडिओ



आपण आपल्या घरातील रेडिओ किंवा मोबाईल फोनमधील एफएमप्रमाणेच संगणकावर इंटरनेटचा वापर करून कोणत्याही एफएम रेडिओ चॅनलवरील हवे ते गाणे किंवा हवा तो कार्यक्रम ऐकू शकतो. ऑनलाइन एफएम वरील गाणे ऐकण्यासाठी तुम्हाला फक्त तुमच्या संगणकाला इंटरनेटव्यतिरिक्त स्पीकर किंवा हेडफोन्सची गरज लागते. इंटरनेटवरील एफएम रेडिओवर थेट एफएम रेडिओपेक्षा जास्त स्पष्टता अनुभण्यास मिळते. त्याचबरोबर आपण कोणताही रेडिओ चॅनल पाहिजे तेव्हा लावू शकतो. सध्या इंटरनेटवर अनेक देशी व विदेशी संकेतस्थळांवर ऑनलाइन एफएम रेडिओची सोय देण्यात आली आहे.


प्रमुख ऑनलाइन एफएम सेवा देणारी संकेतस्थळे :

1) http://www.planetradiocity.com/  2) http://www.hindiradios.com/
3) http://www.onlinefmradio.in/  4) http://www.radostationindia.com/
5) http://www.123radiostation.com/

ऑनलाइन मनोरंजन वापरताना-

- इंटरनेटवरून थेट लाइव्ह स्ट्रीम हूक स्वरूपात येतो. त्यामुळे तुमचा इंटरनेटचा वेग चांगला असला पाहिजे नाहीतर डेटा बफर होण्यास वेळ लागू शकतो. त्यामुळे तुम्हाला थोडा डिले जाणवू शकतो.


- शक्यतो तुमच्या संगणकाचे कॉन्फिगरेशन चांगले असणे गरजेचे आहे.

- इंटरनेटचे बिल जास्त येण्याची शक्यता असते. त्यामुळे जर तुम्हाला इंटरनेवरील मनोरंजनाचा पर्याय अजमवायचा असेल तर जास्त डाऊनलोड किंवा अनलिमिटेड इंटरनेट पर्याय घ्या.

सौजन्य:- इंद्रधनू, सामना २००९२०११.

सुरक्षित ऑनलाइन व्यवहारासाठी...२FA - डिजिटल आयडेंटिटी

आजच्या ई-युगातील इंटरनेटवरून केली जाणारी कोणतीही खरेदी-विक्री सुरक्षित करण्याचे नवे तंत्रज्ञान म्हणजे ‘२FA’ (टू फॅक्टर ऑथेंटिकेशन) हे ई-युगातील व्यवहार सुरक्षित करण्यासाठी प्रभावी अस्त्र आहे. ‘‘तुम्ही तुमच्या क्रेडिट कार्ड किंवा डेबिट कार्डचा वापर करून कोणतेही ऑनलाइन व्यवहार करणार असाल तर तुमच्याकडे ‘२FA’ आहे याची खात्री करून घ्या व त्यानंतरच इंटरनेटवरून कोणताही ऑनलाइन व्यवहार करा.


‘२FA’ ची वैशिष्ट्ये



एक्स्ट्रा आयडेंटी

‘२FA’ म्हणजेच तुमच्या स्वत:च्या ओळखी व्यतिरिक्त इतरांना माहिती नसलेली आयडेंटी म्हणजेच एक्स्ट्रा आयडेंटी. साधरणत: जेव्हा तुम्ही इंटरनेटवरून कोणताही व्यवहार करीत असता तेव्हा तुम्हाला फक्त तुमचा क्रेडिट कार्ड क्रमांक cvv व क्रेडिट कार्डची एक्स्पायरी डेट एवढीच माहिती द्यावी लागते. ही माहिती तुमच्या क्रेडिट कार्डवरदेखील असते. त्यामुळे जर तुमचे क्रेडिट कार्ड हरवले किंवा चोरले गेले तर कोणीही सहजपणे त्याचा वापर करून एखादा ऑनलाइन व्यवहार करू शकतो. परंतु ‘२FA’ मधील एक्स्ट्रा आयडेंटी या वैशिष्ट्यामुळे ऑनलाइन व्यवहार करताना तुम्हाला क्रेडिट कार्डवरील माहितीव्यतिरिक्त काही ठरावीक माहिती जी फक्त तुम्हालाच माहीत आहे तीदेखील सादर करावी लागते. उदा. तुमची जन्मतारीख किंवा इतर काही जे इतरांना माहीत नसेल असे यामुळे जरी क्रेडिट कार्ड हरवले तरी ‘२FA’ मुळे याचा गैरवापर होण्याची शक्यता कमी होते.


सिक्युअर आयडी


‘२FA’ मधील महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे सिक्युर आयडी. सिक्युर आयडी हे तुमच्याकडील आयडेंटी कार्डसारखेच डिजिटल आयडेंटी कार्ड असते. सिक्युर आयडी तुम्ही तुमच्या मोबाइलमध्ये इन्स्टॉल करू शकता किंवा सिक्युर आयडीसाठी वेगळे छोटेसे गॅझेटदेखील बाजारात उपलब्ध आहे. सिक्युर आयडी जर तुम्ही तुमच्या ऑनलाइन खात्यासोबत जोडले तर प्रत्येक ठरावीक वेळेनंतर त्यावर एक युनिक आयडी क्रमांक तयार होतो. हा युनिक क्रमांक फक्त तुमच्यासाठीच असतो. तुम्ही तोपर्यंत हा युनिक क्रमांक ऑनलाइन व्यवहारात वापरत नाही तोपर्यंत असा कोणताही व्यवहार पूर्ण होत नाही. सिक्युर आयडी कोणत्याही बनावट ई-व्यवहारापासून रक्षण करतो. सध्या बाजारामध्ये व्हेरीसाईन आरएसए या प्रख्यात कंपन्यांचे सिक्युर आयडी उपलब्ध आहेत व आपण त्या संदर्भात अधिक माहिती खालील संकेत स्थळावरून मिळवू शकता.


https://idprotect.verisign.com/ , www.rsa.com/securid

OTP (वन टाईम पासवर्ड)


जेव्हा तुम्ही नेट बँकिंग किंवा ई-व्यवहार करण्यासाठी ठरावीक बँकेच्या संकेत स्थळावरून वन टाईम पासवर्ड (OTP) जनरेट करून घ्या. ओटीपी जनरेट करण्यासाठी आपल्या क्रेडिट कार्डची सर्व माहिती असणे आवश्यक आहे. OTP जनरेट झाल्यावर तो तुमच्या बँकेमध्ये रजिस्टर्ड क्रमांक किंवा ई-मेल ऍड्रेसवर पाठवला जातो. OTP हादेखील आजकालच्या ‘२FA’ मधील लोकप्रिय प्रकार आहे. OTP हादेखील सिक्युर आयडीप्रमाणेच फक्त तुम्हालाच माहीत असतो.


'२FA’ साठी काय कराल?


- RBI च्या नवीन निर्देशानुसार कोणत्याही ई व्यवहारासाठी ‘२FA’ च्या वरीलपैकी कोणत्याही सेवेपैकी एक सेवा असणे गरजेचे आहे.


- ‘२FA’ च्या अनेक पर्यायांपैकी तुम्हाला वापरण्यास सोपा व करता येण्याजोगा कोणताही पर्याय निवडा.

- वेगवेगळ्या बँकादेखील वेगवेगळे पर्याय आपणास देतात तेदेखील आपल्या गरजेप्रमाणे तपासून बघा.

- संबंधित बँकेकडे निवडलेल्या पर्यायांची नोंद करा.

- जर तुमच्याकडे अनेक बँकांची क्रेडिट कार्ड असतील तर शक्यतो एकच पासवर्ड किंवा संख्या पर्यायाची निवड करू नका.

सिक्रेट आयडेंटी


सिक्रेट आयडेंटी हादेखील ‘२FA’ मधील अजून एक लोकप्रिय प्रकार आहे. यासाठी जेव्हा तुम्ही तुमचे नेटबँकिंग खाते चालू करता तेव्हा नेटबँकिंगच्या प्रोफाईलमध्ये काही खास गोष्टीची माहिती जमा करावी लागते. उदा. तुमच्या फॅमिली डॉक्टरचे नाव, किंवा तुमचा आवडता खेळ, अथवा तुमचे जन्मठिकाण इ. एकदा का तुम्ही ही माहिती साठवून ठेवली की त्यावर जेव्हा जेव्हा तुम्ही नेटबँकिंगचा वापर कराल तेव्हा तेव्हा यापैकी कोणत्याही दोन गोष्टीची माहिती आपल्याला विचारली जाईल व जेव्हा ही माहिती खरी असेल तेव्हाच तो नेटबँकिंग व्यवहार पूर्ण होईल.


SMS टोकन

एश्ए टोकन हादेखील ‘२FA’ मधील एक लोकप्रिय प्रकार आहे. जेव्हा तुम्ही नेटबँकिंगचा वापर कराल तेव्हा पेमेंट कन्फर्मेशनआधी तुमच्या मोबाईलवर एक एश्ए टोकन पाठवले जाईल. हा टोकन क्रमांक जोपर्यंत तुम्ही तुमच्या इंटरनेटवरील संकेतस्थळावर टाकत नाही तोपर्यंत सदर व्यवहार पूर्ण होणार नाही. त्यामुळे जर तुम्ही ही सेवा घेतली असेल तर ऑनलाइन व्यवहार करताना तुमचा मोबाईल चालू ठेवणे गरजेचे आहे.

सौजन्य:- इंद्रधनू, सामना १३०९२०११.

हॅकर्सचा हल्लाबोल

‘इंटरनेट’ संपर्कासाठी वापरण्यात येणार्‍या माध्यमांपैकी एक प्रमुख माध्यम. इंटरनेटने जग जवळ आले. केवळ एका क्लिकवर घरबसल्या जगाच्या कानाकोपर्‍यातील कशाचीही माहिती मिळवता येते. जगात कुठेही आपल्या संदेश ई-मेलद्वारे क्षणार्धात पाठविता येतो. कोणतीही खासगी संस्था, सरकारी आस्थापना, कॉर्पोरेट कंपन्या यांची माहिती हवी तेव्हा त्यांच्या वेबसाईटवरून घेता येते. जग जोडणार्‍या या माध्यमाचे फायदे अनेक आहेत, पण त्यापेक्षा या माध्यमाचा गैरवापर करणार्‍यांची संख्या अधिक आहे. ज्याप्रमाणे एका क्लिकवर जगाची माहिती मिळवता येते त्याचप्रमाणे ‘हॅकर्स’ एका क्लिकवर तुमचा ई-मेल आयडी किंवा वेबसाईट हॅक करतात. ‘हॅकर्स’ हे संगणक क्षेत्रात उच्चशिक्षित असतात. केंद्र सरकारची े.ुदन्.ग्ह ही वेबसाईट नुकतीच हॅक करण्यात आली. यावर पाकिस्तानी चिथावणीखोर संदेश टाकण्यात आले. ही वेबसाईट कुणी आणि कशी हॅक केली याचा शोध सुरू आहे. काही दिवसांपूर्वी सीबीआयची वेबसाईटदेखील हॅक करण्यात आली होती. जवळपास महिनाभरानंतर ती पुन्हा सुरू झाली. वेबसाईट हॅक करण्याच्या घटना काही नवीन नाहीत. गेल्या पाच वर्षांत देशभरात तब्बल ३६७ वेबसाईट हॅक करण्यात आल्या आहेत. विशेष म्हणजे आयटी सिटी म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या बंगळुरूमध्ये दरवर्षी हॅकिंगचे सर्वाधिक गुन्हे नोंद होतात. हॅकर्स एखादे सॉफ्टवेअर अथवा व्हायरसचा वापर करून वेबसाईट हॅक करतात. वेबसाईटवर संबंधित संस्था किंवा तिच्या पदाधिकार्‍यांची वैयक्तिक माहिती असते. या माहितीचा गैरवापर हॅकर्सद्वारे केला जाऊ शकतो. संस्थेच्या सर्व डेटा नष्ट करून तिचे नुकसान व्हावे या उद्देशानेदेखील वेबसाईट हॅक केल्या जातात. त्यामुळे वेबसाईटवर स्वत:ची किंवा संस्थेची इत्थंभूत माहिती देताना काळजी घेण्याची गरज आहे. वेबसाईटबरोबरच ई-मेल आयडीदेखील हॅक करण्यात हे हॅकर्स माहीर असतात. अनिल धीरूभाई अंबानी समूहाचे अध्यक्ष अनिल अंबानी यांचा ई-मेल आयडी हॅक करण्याचा प्रयत्न केला गेला. अंबानी यांच्या संपर्कातील व्यक्ती, त्यांनी ई-मेलवरून पाठविलेली माहिती हे सर्व चोरी करण्याच्या उद्देशानेच करण्यात आले. याआधीदेखील अनेक कंपन्या आणि त्यांचे वरिष्ठ अधिकारी यांचे ई-मेल हॅक करण्यात आल्याची उदाहरणे आहेत. एखादा नातेवाईक, मित्र किंवा कंपनीतील सहकारी अशा ओळखीच्या व्यक्तींच्या नावावर हॅकर्स ई-मेल आयडी उघडतात आणि त्याद्वारे ई-मेल पाठविला जातो. ओळखीचे नाव दिसल्याने आपणही कोणताही विचार न करता मेल उघडतो. या मेलमध्ये माहितीऐवजी एखाद्या हॅक करणारा सॉफ्टवेअर किंवा व्हायरस असतो. संगणक अचानक हँग झाल्यानंतर आपल्या लक्षात येते. हॅकर्सची आणखी एक मोडस् ऑपरेंडी आहे. ‘तत्काळ मदतीची गरज’ तुमजा मित्र परदेशात अडचणीत आहे. त्याचे पाकीट व इतर सामान चोरीला गेले असून घरी परतण्यासाठी त्याच्याकडे पैसे नाहीत. त्याला मदत करण्यासाठी काही रक्कम दिलेल्या बँक खात्यात जमा करा’ असा ई-मेल वाचून आपण संभ्रमात पडतो. नेमका त्याच वेळी मित्राशी संपर्क न झाल्यास आपणही त्यावर सहज विश्‍वास ठेवतो आणि मित्रासाठी काही रक्कम मेलमध्ये उल्लेख केलेल्या बँक खात्यात जमा करतो, पण प्रत्यक्षात मित्र हा परदेशात गेलेलाच नसतो त्यावेळी फसवणूक झाल्याचे आपल्या निदर्शनास येते. ज्येष्ठ पत्रकार कुमार केतकर यांचा ई-मेल देखील अशाचप्रकारे हॅक करण्यात आला होता. त्यामुळे ई-मेल हाताळताना जरा जपून. खासगी माहिती ई-मेलवर अथवा वेबसाईटवर ठेवू नका. तुमची एक चूक भविष्यात धोकादायक ठरू शकते. हॅकर्समुळे गेल्या दोन वर्षांत हिंदुस्थानला सुमारे एक हजार कोटींचा फटका बसला आहे. आर्थिक नुकसानीची ही रक्कम आपण काळजी न घेतल्यास वाढू शकते. इतकेच नाही तर देशातील सरकारी संस्थांची माहिती मिळवून समाजकंटक या माहितीचा गैरवापर करू शकतात.

ई-मेल उघडण्यापूर्वी हे तपासून पहा

- ई-मेल ओळखीच्याच व्यक्तीने पाठविला आहे का?

- याआधी त्या व्यक्तीने ई-मेल पाठविला होता का?

- ई-मेल पाठविणारा सोबत ‘अटॅचमेंट’ पाठविणार होता का?

- ई-मेलचा विषय आणि अटॅचमेंटचा विषय सारखाच आहे का?

- व्हायरसचा धोका आहे का? (अपडेटेड ऍण्टी व्हायरसची गरज असते.)

- व्हायरस ऍलर्टचा ई-मेल फॉरवर्ड करू नका.

वेबसाईट व ई-मेल हॅक होऊ नये म्हणून....

- ई-मेल आयडीचा पासवर्ड वारंवार बदलावा.

- नाव, टोपणनाव, मोबाईल क्रमांक ही सर्वसाधारण माहिती पासवर्डसाठी टाळा.

- ऑनलाईन किंवा फोनवर पासवर्डची देवाणघेवाण करू नका.

- ज्या माहितीमुळे नुकसान होईल अशी माहिती वेबसाईटवर टाकू नका.

- ऍण्टी व्हायरस नियमित अपडेट करा.

- मूळ सर्व्हरसाठी सॉफ्टवेअरची लायसन्स कॉपी वापरा.

- दीपेश मोरे

सौजन्य:- पंचनामा, सामना २६०८२०११.

सोशल नेटवर्किंगच्या जाळ्यात

याहू मेसेंजर, आर्कुट, फेसबुक, लिंकेडीन यांसारख्या सोशल नेटवर्किंग वेबसाईट्सच्या जाळ्यात अडकणार्‍यांंची संख्या दिवसेंदिवस वाढतेच आहे. विवाहविषयक नोंदणी तसेच नोकरीविषयक माहिती या सोशल नेटवर्किंगमुळेच मिळत असते. परंतु, गेल्या काही वर्षांत या नेटवर्किंगमुळे अनेकांची फसवणूकही झाली आहे. अनेक सायबर गुन्हेगार याच नेटवर्किंगचा वापर करून लोकांना फसवतात. म्हणूनच फेसबुक, आर्कुटवर स्वत:चे अकाऊंट बनवताना या गोष्टी ध्यानात ठेवल्या पाहिजेत.


गेल्या काही दिवसांत लोकप्रियतेच्या शिखरावर असणारे फेसबुक अनेक प्रकारे विविध सायबर गुन्ह्याच्या विळख्यात सापडले आहे. अगदी फेसबुकवरील पासवर्ड किंवा फेसबुकवरून तुमच्या वैयक्तिक माहितीची चोरी होण्यापर्यंत असे एक ना अनेक सायबर गुन्हे ‘सोशल नेटवर्किंग’च्या माध्यमातून घडलेले आहेत. सोशल नेटवर्किंगमध्ये आपण आपली महत्त्वाची माहिती त्या संकेतस्थळावर ठेवतो व त्यानंतर या संकेतस्थळावर भेट देणारे इतर त्या माहितीच्या आधारे त्या व्यक्तीशी संपर्क करतात. बहुतांशी वेळेस अनेक लोक आपली सर्व खरी माहिती अगदी आपल्या फोटोसहित या संकेतस्थळावर ठेवतात. त्यामुळे सराईत गुन्हेगार या माहितीचा गैरवापर करून अनेक फसवणुकीचे गुन्हे करतात. ‘आर्कुट’ या संकेतस्थळावर बदनामीकारक मजकूर छापून एकमेकांची बदनामी करणारे अनेक गुन्हे आज दाखल आहेत. विशेषत: महिलांच्या बदनामीचे याहू मेसेंजरवरील चॅटिंगचा वापर करून अनेक गुन्हेगार विविध प्रकारचे ई-फ्रॉडस् (हॅकिंग) गुन्हे तर करतातच, त्याचबरोबर ते समोरील व्यक्तीचे आर्थिक नुकसानदेखील करतात.

‘सोशल नेटवर्किंग’ हे खरे तर आजच्या संगणक युगाला मिळालेले एक वरदान आहे. परंतु त्याचा अयोग्य व बेजबाबदार पद्धतीने वापर केल्यास मात्र आपल्याला अनेक संकटांना सामोरे जावे लागते. ‘सोशल नेटवर्किंग’च्या संकेतस्थळांचा वापर करताना खालील काळजी घ्यावी.

- ‘सोशल नेटवर्किंग’च्या माध्यमातून आलेल्या ई-मेलला उत्तर देताना काळजीपूर्वक उत्तर द्यावे. जर तो ईमेल तुमच्या ओळखीचा असेल तरच उत्तर द्यावे. ई-मेलमधील लिंकवरील संकेतस्थळावर क्लिक करू नये.

- अनोळखी व्यक्तींना तुमच्या मित्र-मैत्रिणींचे ई-मेल ऍड्रेस देणे सहसा टाळावे.

- जर एखादे संकेतस्थळ तुमच्या ईमेल ऍड्रेस बुकला स्कॅन करण्याची मागणी करीत असेल तर ते टाळावे.

- ‘सोशल नेटवर्किंग’ अथवा चॅटिंग करताना समोरील व्यक्तीची पूर्ण माहिती मिळाल्यावरच त्याच्याशी कोणत्याही माहितीची देवाणघेवाण करावी.

- ‘सोशल नेटवर्किंग’च्या संकेतस्थळावर आपली संपूर्ण माहिती देणे टाळावे. तसेच कमीत कमी संकेतस्थळांचा वापर करावा. आपला फोटो अगदी गरज असेल तरच अपलोड करावा.

- आपल्या कार्यालयात ‘सोशल नेटवर्किंग’ संकेतस्थळाचा तसेच ऑनलाइन चॅटिंगचा वापर शक्यतो टाळावा.

- सर्वात महत्त्वाचे पालकांनी आपली मुले ‘सोशल नेटवर्किंग’ व ‘ऑनलाइन चॅटिंग’चा व्यवस्थित वापर करीत आहेत का हे बघितले पाहिजे.

- आपला सोशल नेटवर्किंगचा ‘युजर आयडी’ व पासवर्ड चुकूनही कोणालाही शेअर करू नये.

- सोशल नेटवर्किंग स्थळावरील आपली प्रोफाईल शक्यतो आपल्या ओळखीच्या किंवा मित्रमैत्रिणींनाच व्हिजीबल ठेवावी व तिला पब्लिक अर्थात सर्वांसाठी ओपन ठेवू नये.

- फेसबुक किंवा ऑर्कुटवरील जाहिरातीवर काळजीपूर्वक वाचूनच क्लिक करावे. अगदी फेसबुक किंवा ऑर्कुटचा लोगो असलेली एखादी जाहिरातदेखील न विचार करता उघडू नये.

Techno.savvy@live.com
सौजन्य:- इंद्रधनू, सामना ०५०७२०११.

फास्ट इंटरनेटसाठी

इंटरनेट हा आजच्या ई-युगातील परवलीचा शब्द झाला आहे व नेटीझन्सला इंटरनेट वापरताना जरा काही अडचण आली तर मात्र आयुष्य क्षणभर थांबल्यासारखे होते. इंटरनेट वापरताना येणार्‍या काही छोट्या छोट्या अडचणींवरचे काही रामबाण इलाज जे आपले इंटरनेटचे प्रश्‍न चुटकीसरशी सोडवू शकतात. स्लो इंटरनेट : इंटरनेट जर स्लो चालत असेल किंवा अधूनमधून डिस्कनेक्ट होत असेल तर खालील गोष्टींची खातरजमा करून घ्या.



ब्रॉडबॅण्ड राऊटर सेटिंग्ज - जर तुम्ही ब्रॉडबॅण्ड राऊटरचा वापर करून इंटरनेट वापरत असाल तर तुमच्या ब्रॉडबॅण्ड राऊटरमधील MTU सेटिंग्ज बरोबर आहेत की नाही याची खात्री करून घ्या. MTU सेटिंग्जमध्ये जर कमी किंवा जास्त MTU सेट झाला असेल तर तुमच्या इंटरनेटच्या वेगावर परिणाम होतो व बर्‍याचदा इंटरनेट कनेक्शन घेतल्यावर हे सेटिंग ‘जैसे थे’ अशाच स्थितीत असतात त्यामुळे इंटरनेट कनेक्शन घेतल्यावर तुमच्या इंटरनेट सेवा पुरवणार्‍या कंपनीकडून राऊटरचे MTU सेटिंग करून घ्यायचे विसरू नका.


वायफाय स्लो इंटरनेट : जर तुमचे वायफाय इंटरनेट स्लो चालत असेल तर सर्वात महत्त्वाची गोष्ट तपासावी ती म्हणजे तुमचे ‘वायफाय’ इंटरनेट तुमच्याव्यतिरिक्त तुमच्या आजूबाजूचे किंवा शेजारी तर वापरत नाहीत ना? ‘वायफाय’ इंटरनेट अनेक व्यक्ती एकाच कनेक्शनवरून जर वापरत असतील तर ते स्लो चालते. त्यामुळे तुमच्या वायफाय इंटरनेटला तुमच्या व्यतिरिक्त इतर कोणालाही ‘नो ऍक्सेस’ स्थितीत सेट करा.


बॅकग्राऊंड ऍप्लिकेशन्स : जर तुमच्या संगणकातील संगणक प्रणाली किंवा इतर सॉफ्टवेअर ऍप्लिकेशन्स जसे ऍक्रोबॅट रिडर किंवा फ्लॅश प्लेयर इ. त्यांचे वेळोवेळी येणारे नवनवीन अपडेटस् तुमच्या माहितीव्यतिरिक्त तुमच्या संगणकावर थेट ‘बॅकग्राऊंड’ डाऊनलोड करीत असतील तरीदेखील तुमच्या ‘इंटरनेट’चा वेग कमालीचा मंदावतो. त्यामुळे ऍटोमेटिक डाऊनलोड या पर्यायाऐवजी ‘नोटीफाय मी’ हा पर्याय सिलेक्ट करावा. त्यामुळे वेळोवेळी येणारे अपडेटस् तुम्ही तुमचे इंटरनेटवरील काम संपल्यावर डाऊनलोड करू शकता व त्यामुळे इंटरनेटचा वेगदेखील वाढतो.


इंटरनेट केबल्स : तुम्ही टेलिफोनद्वारे इंटरनेट वापरत असाल व तुमच्या टेलिफोनमध्ये जर काही डिस्टर्बन्स असेल तरीदेखील तुमचे इंटरनेट स्लो चालू शकते. त्वरित अशा केबल्स बदलून टाकणे गरजेचे असते. त्याचबरोबर जर तुम्ही USB केबलचा वापर करून इंटरनेटचा वापर करीत असाल तर USB3.0 या नवीन तंत्रज्ञानावर चालणार्‍या केबलचा वापर करा. त्यामुळे इंटरनेटच्या स्पीडमध्ये कमालीची सुधारणा झाल्याचे तुम्हाला आढळेल.


इतर कारणे : जर तुम्ही एकाच वेळेस इंटरनेटवर चालणार्‍या अनेक ऍप्लिकेशन्स वापरत’ असाल तरीदेखील तुमच्या इंटरनेटचा वेग मंदावतो. त्यामुळे शक्यतो दोनपेक्षा अधिक इंटरनेट ऍप्लिकेशन्स चालू ठेवू नयेत. अनेकदा अनेक ऍप्लिकेशन्स इंटरनेटवर चालू असल्यास तुमच्या संगणकाचा वेगदेखील मंदावतो. त्यामुळे ज्या ऍप्लिकेशनचा तुम्ही ऍक्टिव्हली वापर करीत असाल त्याच ऍप्लिकेशन्स चालू ठेवा. जर तुम्ही ‘नेट बंँकिंग’ किंवा कोणतीही ऑनलाईन सेवा जिथे तुमच्या बंँक किंवा क्रेडिट कार्डचा वापर होणार असेल तेव्हा शक्यतो इंटरनेटवरील इतर सर्व संकेतस्थळे बंद करावीत. कारण अशा सेवा अनेकदा ‘मल्टीपल गेटवेजचा’ वापर करतात व त्यावेळी इंटरनेटचा वेग खूप महत्त्वाचा ठरतो.


फास्ट डाऊनलोडसाठी - जर तुम्ही इंटरनेटचा वापर गाणे, चित्रपट किंवा इतर कोणत्याही गोष्टी डाऊनलोड करण्यासाठी करीत असाल तर ‘डाऊनलोड ऍक्सलेटर प्लस (DAP) हे मॅजिक सॉफ्टवेयर तुमच्या संगणकावर इन्स्टॉल करून घ्या. त्यामुळे इंटरनेटवरून डाऊनलोडिंगचा वेग कमालीचा वाढतो. DAP मल्टी चॅनल तंत्रज्ञानाचा वापर करून इंटरनेटवरील व्यस्त ट्रॅफिक असणार्‍या रस्त्यापेक्षा ज्या चॅनलवरून तुमचा डेटा लवकरात लवकर व जवळच्या चॅनलवरून डाऊनलोड करून देतो. झ् फ्री सर्व्हिस व पेड सर्व्हिस अशा दोन्ही प्रकारांत मिळू शकतो. अधिक माहितीसाठी http://www.speedbit.com/  या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.


इंटरनेटचा वेग कसा तपासाल? - तुम्ही वापरत असणार्‍या इंटरनेटचा वेग किती आहे हे तपासणे खूप सोपे आहे. त्यासाठी http://www.speedtest.net/  या संकेतस्थळावर भेट द्यावी व त्यानंतर या संकेतस्थळावरील ‘बिगीन टेस्ट’वर क्लिक करावे. त्यानंतर तुमच्या इंटरनेट कनेक्शनचा वेग, डाऊनलोडचा वेग व अपलोडचा वेग काही क्षणातच तुमच्यासमोर हजर होतो. हा रिझल्ट तुम्ही ऑनलाईन किंवा ऑफलाईन शेयरदेखील करू शकता. जर तुम्हाला वारंवार ‘स्लो इंटरनेट’चा अनुभव येत असेल तर तुमच्या इंटरनेट सर्व्हिस देणार्‍या कंपनीला http://www.speedtest.net/  वरील रिझल्टस् जरूर दाखवावा.


मॅजिक फास्ट - http://www.irctc.co.in/  ही रेल्वे रिझर्व्हेशनसाठी वापरले जाणारे संकेतस्थळ आहे व या संकेतस्थळावर अक्षरश: लाखो लोक रेल्वे तिकीट बुक करीत असतात. अशा अनेक संकेतस्थळावर कित्येकदा आपणास वारंवार डिस्कनेक्शनचा अनुभव येतो, जर तुम्ही कधी अशा अडचणीत सापडला तर फक्त एकच गोष्ट करा. तुमच्या संगणकाच्या कमांड प्रॉम्प्टवर जाऊन tracertirctc.co.in  असे किंवा इतर संकेतस्थळाचे नाव टाइप करा. क्षणार्धात तुमच्या संगणकावरील स्लो चालणारी संकेतस्थळे ‘मॅजिक फास्ट’ चालू लागतील.


Techno.savvy@live.com
सौजन्य:- इंद्रधनू, सामना

पर्सनलाईज्ड इंटरनेट रेडिओ

काही वेळा बातम्या वाचण्याचा देखील कंटाळा येतो. मोबाईलच्या किंवा लॅपटॉपच्या स्क्रीनवर लहानशा फॉन्टमध्ये वाचून डोळे दुखतात. अशा वेळी कोणी बातम्या ऐकवल्या किंवा आपल्याला हव्या त्या विषयाची माहिती वाचून दाखवली तरी किती बरे होईल ना? तुम्ही म्हणाल, मग सरळ रेडिओ ऐका. पण रेडिओवर आपल्याला चॉइस नसतो. जो कार्यक्रम लागला असेल तो ऐकावा लागतो. अशावेळी कोणी तुमच्या आवडी-निवडीप्रमाणे रेडिओवरील कार्यक्रम देऊ केले तर? स्टिचर ही अशीच एक सेवा. स्टिचर म्हणजे पर्सनलाईज्ड इंटरनेट रेडिओ. सेलेब्रिटीज, अमेरिकन इलेक्शन कॅम्पेनिंग, लोकल न्यूज, इंटरनॅशनल न्यूज, टेक्नॉलॉजी आदी विविध विषयांवरील कार्यक्रम तुम्हाला स्टिचरच्या माध्यमातून ऐकता येतात. हे कार्यक्रम तुम्ही कॉम्प्युटर किंवा मोबाईलवर ऐकू शकता.


स्टिचरने आयफोनसाठी विशेष ऍप्लिकेशनही तयार केले आहे. स्टिचरवर तुम्ही केवळ काही सेकंदात रजिस्टर होऊ शकता. त्यानंतर तुम्हाला हवा तो विषय निवडून ऐकू शकता. स्टिचरचे आणखी एक वैशिष्टय म्हणजे विविध स्रोतांमधून जमवलेली माहिती प्रत्यक्षात वाचून रेकॉर्ड केली जाते. याचसारख्या इतर सेवांमध्ये कॉम्प्युटर जनरेटेड व्हॉईसचा वापर केला जातो. त्यामुळे त्यात कृत्रिमपणा जाणवतो. स्टिचरवरील कार्यक्रम ऐकावेसे वाटतात.

http://stitcher.com/home.php

सौजन्य:- फुलोरा, सामना १८०६२०११.

ऍडवेअर आगाऊ जाहिराती

इंटरनेट वापरताना अनेकदा अचानक मधेच एखाद्या अनाहूत पाहुण्याप्रमाणे जाहिरातीचा किंवा एखाद्या चांगल्या ऑफरचा पॉपअप आपल्यासमोर प्रकट होतो. आपण काहीएक विचार न करता थेट अशा पॉपअपवर क्लिक करतो व त्यानंतर त्यांच्या जाहिरातवजा संकेतस्थळावर आपल्या माहितीची नोंद करून जाहिरातदाराच्या फोन किंवा ई-मेलची वाट बघत बसतो. इंटरनेटवरील अशा पॉपअपरूपी प्रकटणार्‍या जाहिरातींना ऍडवेअर असे म्हणतात. अशा जाहिरातींचा बहुतांशी उद्देश हा तुमची ‘आयडेंटी थेफ्ट’ अर्थात तुमच्या वैयक्तिक माहितीची चोरी करणे असा असतो.


- आयडेंटी थेफ्ट : आपला मोबाईल क्रमांक, घरचा पत्ता, ई-मेल ऍड्रेस, बँक अकाऊंट नंबर किंवा क्रेडिट कार्ड क्रमांक ही आपली गोपनीय माहिती असते. सराईत हॅकर्स ऍडवेयरचा वापर करून सहजपणे या माहितीची चोरी करू शकतात. यालाच ‘आयडेंटी थेफ्ट’ असे म्हणतात. पुढे या माहितीचा अनेक वेगवेगळ्या प्रकारे दुरुपयोग केला जाऊ शकतो. अगदी तुमच्या क्रेडिट कार्ड किंवा बँक अकाऊंटचा गैरवापर करून तुम्हाला आर्थिक भुर्दंडसुद्धा सहन करावा लागू शकतो. तुमचा मोबाईल क्रमांक किंवा ई-मेल ऍड्रेसचा वापर करून ‘स्पॅम’ ई-मेल किंवा ‘स्पूक एश्ए’ पाठवण्यासारखे प्रकारही केले जाऊ शकतात. त्यामुळे इंटरनेटवरील ‘ऍडवेयर’वर आपली वैयक्तिक माहिती शक्यतो शेयर करण्याचे टाळावे. अगदी जर खरच चांगली वेबसाईट किंवा खात्रीवजा प्रॉडक्ट असेल तर संबंधित कंपनीच्या ग्राहक सेवा विभागाला फोन करून अशा जाहिरातीची प्रथम खातरजमा करूनच मग अशा संकेतस्थळावर नोंदणी करावी.
- मॅन इन द मिडल : ऍडवेयरचा वापर करून सराईतपणे तुमचा ई-मेल किंवा ऑनलाईन बँक अकाऊंट किंवा इतर कोणत्याही ऑनलाईन सेवेमधे तुम्हाला माहीत नसताना बेमालूमपणे हॅक करण्याचा हा नवीन प्रकार आहे. ‘मॅन इन द मिडल’ म्हणजेच जेव्हा तुम्ही अशा कोणत्याही ऍडवेयरवर क्लिक करता तेव्हा तुमच्या संगणकातील इंटरनेट ब्राऊसमधील सर्व माहिती ‘ऍडवेअर वरील’ मुख्य संगणकावर नोंद होते व इंटरनेट ब्राऊसरमधील ‘कुकीज’चा वापर करून हॅकर्स थेट तुमच्या ऑनलाईन सेवेचा ताबा घेतात. गेल्या वर्षभरात ‘मॅन इन द मिडल’चा वापर करून अक्षरश: लाखो लोकांना फसवण्यात आले आहे.
- स्पायवेअर/मालवेअर : अनेकदा इंटरनेट वापरताना आपल्यासमोर ‘मोस्ट गुड स्क्रीन सेव्हर्स’ किंवा ‘अमेझिंग वॉलपेपर्स’सारख्या सुंदर चित्रे असणार्‍या जाहिराती झळकतात व आपण चांगले स्क्रीन सेव्हर्स किंवा वॉलपेपर्स डाऊनलोड करण्यासाठी त्यावर क्लिक करतो. हे स्क्रीनसेव्हर किंवा वॉलपेपर्स स्पायवेयर किंवा मालवेयर असतात. एकदा का हे स्क्रीनसेव्हर किंवा मालवेयर आपल्या संगणकावर इन्स्टॉल झाले की मग आपल्या संगणकात ते एक ठरावीक प्रोग्राम इन्स्टॉल करतात. हा प्रोग्राम दर ठरावीक वेळेला आपल्या संगणकात होत असलेल्या सर्व नोंदी ‘ऍडवेयरच्या’ मुख्य संगणकापर्यंत इंटरनेटवरून पाठवत राहतो मग या माहितीचा दुरुपयोग केला जातो. त्यामुळे इंटरनेटवर जाहिरातीमधून आलेल्या स्क्रीनसेव्हर वॉलपेपर्सपासून दोन हात दूरच राहणे केव्हाही चांगले.
बचाव कसा करावा?
- ऍडवेयरपासून बचाव करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे तुमच्या इंटरनेट एक्सप्लोररमधील ‘पॉपअप ब्लॉकरचा’ वापर करणे. त्यासाठी इंटरनेट एक्सप्लोर - प्रॉपरटीस - प्रायव्हसी - टर्न ऑफ पॉपअप ब्लॉकरवरील टीक काढून टाकणे. यामुळे तुमच्या संगणकातून कोणत्याही संकेतस्थळावरील पॉपअप कायमच्या बंद होतील. जर तुम्हाला काही विशिष्ट संकेतस्थळावरील पॉपअप बघायच्या असतील तर तुम्ही याच ऑप्शनमधील ‘आलाऊ वेबसाईट’चा वापर करून त्या संकेतस्थळावरील पॉपअप बघू शकता.



- कुठल्याही संकेतस्थळावरील ‘पॉपअप’वर आपल्या वैयक्तिक माहितीची नोंद करू नये.


-इंटरनेट एक्सप्लोररमधील स्मार्टस्क्रीन फिल्टर व क्रॉस साईट स्क्रिप्ंिटग फिल्टरचा वेळोवेळी वापर करीत रहा.


-इंटरनेट एक्सप्लोरर तसेच विंडोज संगणक प्रणालीचे लेटेस्ट पॅचेस वेळोवेळी अपडेट करीत रहा.


-ऍण्टिवायरस इन्स्टॉल करताना शक्यतो ऍण्टिस्पायवेयर व ऍण्टिमाल वेयरसारखी वैशिष्टे असणार्‍या ऍण्टिव्हायरचा वापर करा. त्यामुळे ऍडवेयरपासून बचाव होऊ शकतो. इंटरनेटचा वापर सतर्कतेने केला तर ‘ऍडवेयर’पासून सहजपणे बचाव करता येऊ शकतो.

Techno.savvy@live.com

सौजन्य:- इंद्रधनू, सामना १४०६२०११.

गुगल क्रोम बुक लॅपटॉप नेक्स्ट जनरेशन

सॅमसंग व एसर या जगविख्यात कंपन्या गुगलचे नवीन क्रोम बुक आणणार आहेत. १२ इंची थ्ण् स्क्रीन व ८.५ तासांचा बॅटरी बॅकअप अशा सॉलीड वैशिष्ट्ये असणार्‍या क्रोम बुकसाठी आपणास १५ जूनपर्यंत वाट बघावी लागणार आहे व त्यानंतर इंटरनेटवरून ऑनलाईन पद्धतीने आपण तो विकत घेऊ शकतो.
‘१५ जूनला गुगल आपला महत्त्वाकांक्षी ‘लॅपटॉप गुगल क्रोम बुक’ जगासमोर आणणार आहे. गुगल क्रोम बुक गेल्या दोन दशकांच्या मायक्रोसॉफ्ट संगणक प्रणालीला थेट आव्हान देण्यासाठी सज्ज झाला आहे. गुगलच्या ‘ऍण्ड्रॉईड’ या मोबाईल प्रणालीने नोकियाच्या ‘सिंबियन’ या मोबाईल प्रणालीला अक्षरश: वर्षभरातच मागे टाकले व मोबाईल विश्‍वात स्वत:चा दबदबा निर्माण केला. असेच काहीसे गुगल त्यांच्या ‘क्रोम बुक’ या लॅपटॉपद्वारे करेल असे त्यांचे वैशिष्ट्य बघून वाटते. सध्या तरी सोशल नेटवर्किंग ब्लॉग्ज व इंटरनेटच्या जगात फक्त चर्चा आहे ती गुगल क्रोम बुकची व त्यांच्या वैशिष्ट्यांची.


- डेटा ऑन क्लाऊड, वेब ऍप्लिकेशन्स : ‘डेटा ऑन क्लाऊड’ या अनोखी सेवेमुळे तुमच्या सर्व फाईल्स, ऍप्लिकेशन्स तसेच तुमचा सर्व डेटा ‘क्लाऊड’ अर्थात गुगलच्या इंटरनेट स्टोरेजवर थेट सिंक अर्थात जमा होत राहील व हा डेटा तुम्ही तुमच्या मित्रांना किंवा इतरांना शेअरदेखील करू शकाल. इंटरनेट स्टोरेजमुळे तुमचा डेटा नष्ट होण्याची किंवा हरवण्याची शक्यता कमी होईल. गुगल क्रोम बुक आपणास आपल्याला हवी ती ऍप्लिकेशन किंवा सॉफ्टवेअर थेट त्यांच्या ‘क्रोम वेब स्टोअर’च्या माध्यमातून पुरवते. म्हणजेच जगातील हवे ते सॉफ्टवेअर किंवा ऍप्लिकेशन आपण आपल्या लॅपटॉपवर इन्स्टॉल करू शकता.

- फ्रेन्डस् लॉगीन : क्रोम बुकमधील फ्रेन्डस् लॉगीनमुळे आपले सर्व सेटिंग्ज तसेच माहिती आपल्यापुरती मर्यादित ठेवली जाते व आपणाव्यतिरिक्त जरी तुमचा लॅपटॉप कोणीही वापरला तरी त्यात कोणालाही काहीही बदल करता येत नाही.

- ऑलवेज कनेक्टेड : पारंपरिक इंटरनेट पर्यायाबरोबरच क्रोम बुकवर तुम्ही ३उ तसेच ैग्-र्ंिग् चा वापर करून कधीही व कुठेही इंटरनेट वापरू शकता. त्यामुळे लॅपटॉप सुरू झाल्यावर लगेच तुम्ही इंटरनेटशी जोडले जाऊ शकता. ३उ ची सोय असल्यामुळे लॅपटॉपवरच तुम्ही ‘व्हीडिओ कॉलिंग’ मल्टीप्लेयर गेमिंग, लाईव्ह टी.व्ही. ही मोबाईलवर चालणारी वैशिष्ट्ये तुमच्या लॅपटॉपवरदेखील वापरू शकता.’

- इन्स्टंट वेब : तुमचा संगणक किंवा लॅपटॉप बुट अर्थात चालू होण्यासाठी कमीत कमी १ ते २ मिनिटे लावतो. पण नवीन ‘क्रोम बुक’ फक्त ८ सेकंदांत चालू होईल व क्रोम बुक सुरू झाल्यावर तुम्ही क्षणार्धात इंटरनेट किंवा कोणतीही ऍप्लिकेशन सुरू करू शकाल. इन्स्टंट वेब हे नवीन वैशिष्ट्य सध्या अस्तित्वात असणार्‍या सर्व लॅपटॉपपेक्षा अधिक वेगवान असणार आहे.

- सायबर सेफ्टी : गुगल ‘क्रोम बुक’ सायबर सुरक्षेच्या दृष्टीनेदेखील आपणास अनेक बिल्ट इन असे पर्याय देतो. त्यामुळे इंटरनेट वापरताना होणार्‍या अनेक सायबर हल्ल्यापासून क्रोम बुक आपले संरक्षण करतो. क्रोम बुक सॅण्डबॉस्ंिकग, व्हेरीफाईड बूट, डेटा इनक्रिप्सन, रिकव्हरी तसेच डिफेन्स इन डेफ्थ अशा नव्या जगातील सायबर सुरक्षिततेच्या दृष्टीने गरजेच्या सर्व निकषाची पूर्तता करतो. त्यामुळे ‘इंटरनेट’ वापरताना आपणास कोणतीही काळजी करायची गरज नाही.

क्रोम बुक संदर्भातील अधिक माहितीसाठी आपण गुगलला भेट देऊ शकता. www.google.com/chromebook
Techno.savvy@live.com

सौजन्य :- इंद्रधनू, सामना

ई लर्निंग

माहिती तंत्रज्ञानामुळे शिकण्याच्या व्याख्याच बदलल्यात. तुम्हाला काही शिकायचं असेल तर कोणती पुस्तकं खरेदी करण्याची किंवा कुठे कोचिंग क्लासला जाण्याची किंवा कोणी व्यक्तिश: मार्गदर्शन करण्याची गरज नाही. हे शक्य झालंय ई-लर्निंगमुळे. शब्दातच याचा अर्थ आहे. ई-लर्निंग म्हणजे इलेक्ट्रॉनिक अर्थात ऑनलाइन लर्निंग.
ई लर्निंगमध्ये सर्व प्रकारच्या इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांतून प्रदान करण्यात येणार्‍या शिक्षण वर्गाचा समावेश करता येईल. डीटीएच टीव्ही असो वा सीडी-डीव्हीडीज किंवा इंटरनेट, क्लासरूम्स आता तुमच्या घरी आहेत. टाटा स्काय किंवा रिलायन्ससारख्या डीटीएच सुविधा पुरवणार्‍या कंपन्या तुम्हाला इंग्रजी शिकण्यासाठी किंवा १०वी-१२वीचे क्लासेस अगदी टीव्हीवर उपलब्ध करून देतात. बहुतेक कंपन्यासुद्धा आपल्या इंटर्न्ससाठी ई-लर्निंगचा वापर करतात. यामुळे बराच वेळ वाचतो. जर आपला एखादा भाग शिकायचा राहिला किंवा आपल्याला समजलं नाही तर आपण पुन: पुन्हा तो भाग बघू शकतो.


ई-लर्निंगचे फायदेच फायदे आहेत. उदाहरणंच द्यायचं झालं तर गृहिणींना शक्यतो बाहेर क्लास लावणे शक्य होत नाही. लावला तरी संकोच वाटतो. कोणतीही भाषा शिकायची असो वा कोणतीही कला, ई-लर्निंग अगदी स्वत:च्या घरात असल्यामुळे वेळेचं बंधन नाही, ना बाहेर जाण्याचं. शिवाय आपल्याला शिकायला अधिक वेळ लागतो म्हणून संकोचून जाण्याचाही प्रश्‍न नाही.

अमेरिकेसारख्या प्रगत देशात ई-लर्निंगचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. गेल्या पाच वर्षांत ई-लर्निंग अधिकाधिक प्रगत, इंटरॅक्टिव्ह होत गेलंय. कारण ई-लर्निंगचा लाभ घेणार्‍यांची संख्या खूप आहे. अमेरिकेत ‘के-१२’ वर्ग आहेत. ई-लर्निंगमध्ये ‘के-१२’ म्हणजे शाळा-कॉलेजांत नेहमीप्रमाणे वर्ग भरतात, पण त्या वर्गांत तुम्ही शारीरिकदृष्ट्या हजर रहाणे जरूरी नसते. या वर्गांना तुम्ही इंटरनेटच्या माध्यमातून लॉगिंन होऊन हजेरी लावू शकता. याला ‘पब्लिक सायबर स्कूल’ असंही म्हणतात. विद्यार्थी आठवड्यातून एकदा असाईनमेंट्स असतील तर कॉलेजांत जातात. शिकवणारे शिक्षकही या व्हर्च्युअल ट्रेनिंंगसाठी प्रमाणित असतात.

सीबीएल किंवा कॉम्प्युटर बेस्ड लर्निंग

यात शिकताना विद्यार्थी कॉम्प्युटरचा वापर करतात. लॅपटॉप्सच्या आगमनानंतर कॉम्प्युटर छोटे आणि पोर्टेबल झाल्यामुळे हे शक्य झाले. उच्च शिक्षणात कॉम्प्युटर ट्रेनिंगसाठी वापरले जातात.

सीबीटी किंवा कॉम्प्युटर बेस्ड ट्रेनिंग

यात कॉम्प्युटरवर विद्यार्थी स्वत: कॉंम्प्युटरचा वापर करून शिक्षण घेतो. जसे एखादे ई-बुक किंवा म्यॅन्युअल वाचणे. इंटरनेट कनेक्शन असल्यावर ऑनलाइन ट्रेनिंग साईट्सला लॉगिंन होऊन शिक्षण घेता येते. त्याला वेब बेस्ड ट्रेनिंग असं म्हणतात. कोणती प्रोग्रामिंग लँग्वेज शिकायची असेल किंवा कोणती तांत्रिक माहिती किंवा सर्टिफिकेशन करायचे असेल तर वेब बेस्ड ट्रेनिंगचा खूप उपयोग होतो. वेब बेस्ड ट्रेनिंगमध्ये तत्काळ फिडबॅक देऊन कोर्स कम्प्लिट केल्याचं स्टेटसही पाहू शकतो. ऑनलाइन एक्झाम्स देऊन त्याचे निकालही तत्काळ पाहता येतात. सीबीटी हे युजर इंटरॅक्टिव्ह असल्यामुळे नेहेमीच्या क्लासरूम्सपेक्षा खूप युजर फ्रेंडली असतात. ज्यामुळे विद्यार्थ्याला त्यात रसही येतो. मल्टिपल चॉइस प्रश्‍न, ड्रॅग-ड्रॉप बटनं, रेडिओ बटन्स इत्यादींमुळे शिकणं अधिक सुलभ होतं. रटाळवाणी पुस्तकं वाचण्यापेक्षा, व्हिडिओ आणि ऍनिमेशनमधून गोष्टी पटकन आणि अधिक चांगल्या रीतीने समजतात. याचा अजून एक फायदा म्हणजे कमी खर्चात सीबीटी मटेरियल अनेक विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचू शकतं. पुस्तकांचा किंवा प्रिंटेड नोट्सचा खर्च विद्यार्थी वाढतील तसा वाढत जातो. अनेक दृष्टींनी ई-लर्निंग हे फायद्याचं तर आहेच, पण किफायतशीर आणि प्रभावीसुद्धा आहे.

हिंदुस्थानात इंटरनेटचा वापर वाढतोच आहे. घरी कॉम्प्युटर असणे ही विषेश बाब राहिली नाही. इंटरनेट कनेक्शन्ससुद्धा सहज उपलब्ध आहेत. तेव्हा येत्या काळात कंटाळवाण्या क्लासेसला जाण्यापेक्षा इंटरनेटवर शिक्षण घेण्याचा ट्रेंड येईल यात दुमत नाही. सर्व वयोगटातल्या विद्यार्थ्यांसाठी व्हर्चुअल क्लासरूम्स म्हणजेच ई-लर्निंग खूप फायदेशीर ठरणार आहे.

- prashants.space@gmail.काम
सौजन्य:- फुलोरा, सामना, २८०५२०११